Puls Žwiata
Poniedzia│ek, 28 maja 2018www.puls-swiata.pl
Puls Žwiata


RAPORT: Birma

UCHOD┼╣CY W POLSCE

NORYLSK: Miasto-widmo

KINO AFGANISTANU

Cenzura Internetu w Chinach

Mały Tybet w Nepalu

ARGENTYNA: Okruchy dyktatury

Strefa Kultury:
Literatura

Teatr

Kino

Muzyka

Wystawa

Kanon

BIBLIOTEKA:
LINKI

KSIĄŻKI

DOKUMENTY

GALERIA FOTO

 
ZALOGUJ



RAPORT: Birma

Birma─Ć┼╝╦Łskie kr─Ć┼╝╦Łgi
Autor: Grzegorz Torzecki

Niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł nadesz─Ć┼╝╦Ła po 62 latach. Dla po─Ć┼╝╦Łudniowych region─Ć┼╝╦Łw kraju – wcze─Ć┼╝╦Łniej skolonizowanych – nawet po 120. Moment najbardziej sprzyjaj─Ć┼╝╦Łcy og─Ć┼╝╦Łoszeniu narodzin nowego pa─Ć┼╝╦Łstwa wybrano precyzyjnie. Zgodnie z rad─Ć┼╝╦Ł astrolog─Ć┼╝╦Łw by─Ć┼╝╦Ł to dzie─Ć┼╝╦Ł 4 stycznia 1948 r., godzina 4.20 rano. Dalszy rozw─Ć┼╝╦Łj wydarze─Ć┼╝╦Ł, zaprzeczaj─Ć┼╝╦Łcy optymistycznym prognozom, niekoniecznie musia─Ć┼╝╦Ł podwa─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ł zaufanie do profesjonalizmu klasztornych wr─Ć┼╝╦Łbit─Ć┼╝╦Łw. Wyniszczona kolonizacj─Ć┼╝╦Ł brytyjsk─Ć┼╝╦Ł, II wojn─Ć┼╝╦Ł ─Ć┼╝╦Łwiatow─Ć┼╝╦Ł, a tak─Ć┼╝╦Łe okupacj─Ć┼╝╦Ł japo─Ć┼╝╦Łsk─Ć┼╝╦Ł Birma wy─Ć┼╝╦Łoni─Ć┼╝╦Ła si─Ć┼╝╦Ł z dziejowego zam─Ć┼╝╦Łtu w stanie nie do pozazdroszczenia. W ka─Ć┼╝╦Łdym razie w takim, ─Ć┼╝╦Łe si─Ć┼╝╦Łgni─Ć┼╝╦Łcie do pomocy cia─Ć┼╝╦Ł niebieskich wcale nie wydawa─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł bezsensowne.

Historia wsp─Ć┼╝╦Łczesnej Birmy nie jest ju─Ć┼╝╦Ł tak barwna jak jej kr─Ć┼╝╦Łlewska przesz─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł. Wy─Ć┼╝╦Łoni─Ć┼╝╦Ła zreszt─Ć┼╝╦Ł tylko jedn─Ć┼╝╦Ł posta─Ć┼╝╦Ł, kt─Ć┼╝╦Łra cechami charakteru i osi─Ć┼╝╦Łgni─Ć┼╝╦Łciami mog─Ć┼╝╦Łaby mierzy─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł z dawnymi kr─Ć┼╝╦Łlami. Osob─Ć┼╝╦Ł tak─Ć┼╝╦Ł by─Ć┼╝╦Ł genera─Ć┼╝╦Ł Aung San (1915-1947), przez niekt─Ć┼╝╦Łrych zwany Ojcem niepodleg─Ć┼╝╦Łej Birmy czy po prostu Ojcem Narodu. On sam, gdy odwo─Ć┼╝╦Ływa─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł do minionej pot─Ć┼╝╦Łgi pa─Ć┼╝╦Łstwa, lubi─Ć┼╝╦Ł podawa─Ć┼╝╦Ł za przyk─Ć┼╝╦Ład dw─Ć┼╝╦Łch w─Ć┼╝╦Ładc─Ć┼╝╦Łw: Anawraht─Ć┼╝╦Ł i Alaungpaya. Nawet w krystalicznej wodzie, lecz pozbawionej przyp─Ć┼╝╦Ływu i odp─Ć┼╝╦Ływu, l─Ć┼╝╦Łgnie si─Ć┼╝╦Ł robactwo. * Gdy opad─Ć┼╝╦Ły popio─Ć┼╝╦Ły wojny, okaza─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł, ─Ć┼╝╦Łe – pomijaj─Ć┼╝╦Łc Japoni─Ć┼╝╦Ł i by─Ć┼╝╦Ł mo─Ć┼╝╦Łe Chiny – Birma by─Ć┼╝╦Ła najbardziej zrujnowanym pa─Ć┼╝╦Łstwem w Azji. Przy czym nie tylko zniszczenia materialne dezintegrowa─Ć┼╝╦Ły kraj. Kolonizatorzy ulepszyli co prawda gospodark─Ć┼╝╦Ł i administracj─Ć┼╝╦Ł, wprowadzili nowoczesn─Ć┼╝╦Ł edukacj─Ć┼╝╦Ł i ujednolicili prawo – s─Ć┼╝╦Łowem system kapitalistyczny zast─Ć┼╝╦Łpi─Ć┼╝╦Ł istniej─Ć┼╝╦Łcy system feudalny – ale kolonialna infrastruktura by─Ć┼╝╦Ła stworzona nie dla dobra Birmy, lecz przede wszystkim dla jak najbardziej efektywnej eksploatacji tego kraju. Je─Ć┼╝╦Łli za─Ć┼╝╦Ł co─Ć┼╝╦Ł wypad─Ć┼╝╦Ło lepiej ni─Ć┼╝╦Ł zaplanowali Anglicy, by─Ć┼╝╦Ło to efektem przypadku – popraw─Ć┼╝╦Ł wymuszon─Ć┼╝╦Ł z jednej strony konieczno─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł ─Ć┼╝╦Łyciow─Ć┼╝╦Ł lub popytem, a z drugiej niemo─Ć┼╝╦Łno─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł jego zaspokojenia przez kolonizator─Ć┼╝╦Łw. Anglicy po prostu zach─Ć┼╝╦Łysn─Ć┼╝╦Łli si─Ć┼╝╦Ł nowym nabytkiem. A wraz z nim przej─Ć┼╝╦Łli tak─Ć┼╝╦Łe wi─Ć┼╝╦Łcej problem─Ć┼╝╦Łw ni─Ć┼╝╦Ł mogli podo─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ł. Spod kontroli zupe─Ć┼╝╦Łnie wymkn─Ć┼╝╦Ła si─Ć┼╝╦Ł na przyk─Ć┼╝╦Ład kwestia narastaj─Ć┼╝╦Łcej przest─Ć┼╝╦Łpczo─Ć┼╝╦Łci – efekt gwa─Ć┼╝╦Łtownego zubo─Ć┼╝╦Łenia rdzennej ludno─Ć┼╝╦Łci kraju. Pod koniec lat 20. okaza─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł, ─Ć┼╝╦Łe ju─Ć┼╝╦Ł po─Ć┼╝╦Łowa birma─Ć┼╝╦Łskich ch─Ć┼╝╦Łop─Ć┼╝╦Łw z najbardziej urodzajnych teren─Ć┼╝╦Łw Dolnej Birmy straci─Ć┼╝╦Ła swoje pola ry─Ć┼╝╦Łowe na rzecz Hindus─Ć┼╝╦Łw, u kt─Ć┼╝╦Łrych zmuszeni byli zaci─Ć┼╝╦Łga─Ć┼╝╦Ł po─Ć┼╝╦Łyczki na kontynuacj─Ć┼╝╦Ł swoich upraw. Udzielano ich na lichwiarski procent. Eksploatacja bogactw naturalnych odbywa─Ć┼╝╦Ła si─Ć┼╝╦Ł tak─Ć┼╝╦Łe z minimalnym udzia─Ć┼╝╦Łem Birma─Ć┼╝╦Łczyk─Ć┼╝╦Łw. Takie zawody, jak ksi─Ć┼╝╦Łgowo─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł, medycyna, in─Ć┼╝╦Łynieria i prawo opanowane by─Ć┼╝╦Ły przez Hindus─Ć┼╝╦Łw. Stanowili oni tak─Ć┼╝╦Łe przyt─Ć┼╝╦Łaczaj─Ć┼╝╦Łc─Ć┼╝╦Ł wi─Ć┼╝╦Łkszo─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł we wszystkich centralach handlowych, kontroluj─Ć┼╝╦Łc ceny w kraju. Wypierali Birma─Ć┼╝╦Łczyk─Ć┼╝╦Łw nawet ze stanowisk urz─Ć┼╝╦Łdniczych. Wynikaj─Ć┼╝╦Łce st─Ć┼╝╦Łd antagonizmy doprowadzi─Ć┼╝╦Ły w latach 30. do wybuchu nacjonalistycznych zamieszek. W wyniku pogrom─Ć┼╝╦Łw ludno─Ć┼╝╦Łci pochodzenia hinduskiego, chi─Ć┼╝╦Łskiego, a tak─Ć┼╝╦Łe innych wyzna─Ć┼╝╦Ł ni─Ć┼╝╦Ł buddyjskie, zgin─Ć┼╝╦Ły setki ludzi, a tysi─Ć┼╝╦Łce zosta─Ć┼╝╦Ło rannych. Na tle tych konflikt─Ć┼╝╦Łw pojawi─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł w Birmie zupe─Ć┼╝╦Łnie nowy czynnik, kt─Ć┼╝╦Łry zdawa─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł by─Ć┼╝╦Ł drogowskazem i kluczem do rozwi─Ć┼╝╦Łzania wszystkich problem─Ć┼╝╦Łw. Odpowiada─Ć┼╝╦Ł na wszystkie pytania epoki. M─Ć┼╝╦Łdro─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł wszystkich budd─Ć┼╝╦Łw blad─Ć┼╝╦Ła w por─Ć┼╝╦Łwnaniu z receptami na ─Ć┼╝╦Łycie, jakie oferowa─Ć┼╝╦Ła nowa „wiara”. T─Ć┼╝╦Ł wiar─Ć┼╝╦Ł by─Ć┼╝╦Ł komunizm. Jego widmo ju─Ć┼╝╦Ł jaki─Ć┼╝╦Ł czas kr─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ły─Ć┼╝╦Ło po Europie, by w latach dwudziestych dotrze─Ć┼╝╦Ł do Birmy. Od razu zrobi─Ć┼╝╦Ł furor─Ć┼╝╦Ł w─Ć┼╝╦Łr─Ć┼╝╦Łd uniwersyteckich organizacji nacjonalistycznych. Komunizm wzbudzi─Ć┼╝╦Ł jednak rezerw─Ć┼╝╦Ł i strach zar─Ć┼╝╦Łwno w─Ć┼╝╦Łr─Ć┼╝╦Łd Anglik─Ć┼╝╦Łw, jak i tych kr─Ć┼╝╦Łg─Ć┼╝╦Łw inteligencji birma─Ć┼╝╦Łskiej, kt─Ć┼╝╦Łra z walki narodowowyzwole─Ć┼╝╦Łczej uczyni─Ć┼╝╦Ła sw─Ć┼╝╦Łj interes, maj─Ć┼╝╦Łcy przede wszystkim zapewni─Ć┼╝╦Ł jej wysok─Ć┼╝╦Ł pozycj─Ć┼╝╦Ł w przysz─Ć┼╝╦Łym, wolnym ju─Ć┼╝╦Ł pa─Ć┼╝╦Łstwie. Dzia─Ć┼╝╦Łacze ci, podzieleni na partie czy grupy interes─Ć┼╝╦Łw, w wi─Ć┼╝╦Łkszo─Ć┼╝╦Łci z─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łone z prawnik─Ć┼╝╦Łw, jak ognia unikali sytuacji, kt─Ć┼╝╦Łre mog─Ć┼╝╦Łyby pozbawi─Ć┼╝╦Ł ich osi─Ć┼╝╦Łgni─Ć┼╝╦Łtych ju─Ć┼╝╦Ł przywilej─Ć┼╝╦Łw i pozycji. Jednak─Ć┼╝╦Łe mimo tej „reakcyjnej i wstecznej” postawy, to w─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Łnie dzi─Ć┼╝╦Łki ich wytrwa─Ć┼╝╦Łej pracy Birma zawdzi─Ć┼╝╦Łcza─Ć┼╝╦Ła oderwanie si─Ć┼╝╦Ł od wicekr─Ć┼╝╦Łla Indii i podporz─Ć┼╝╦Łdkowanie rz─Ć┼╝╦Łdu kolonialnego bezpo─Ć┼╝╦Łrednio Parlamentowi Brytyjskiemu. Sta─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł to 1 kwietnia 1937 r. Nowopowsta─Ć┼╝╦Ły system administracyjny by─Ć┼╝╦Ł wzorowany na systemie brytyjskim. Rz─Ć┼╝╦Łd z─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łony z premiera i dziesi─Ć┼╝╦Łciu ministr─Ć┼╝╦Łw odpowiedzialny by─Ć┼╝╦Ł przed Izb─Ć┼╝╦Ł Reprezentant─Ć┼╝╦Łw oraz Senatem. Nad nimi sta─Ć┼╝╦Ł Gubernator, kt─Ć┼╝╦Łry mianowa─Ć┼╝╦Ł po─Ć┼╝╦Łow─Ć┼╝╦Ł Senatu i w Birmie mia─Ć┼╝╦Ł w─Ć┼╝╦Ładz─Ć┼╝╦Ł absolutn─Ć┼╝╦Ł w sprawach bezpiecze─Ć┼╝╦Łstwa, obrony, finans─Ć┼╝╦Łw, spraw zagranicznych. Jego wy─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łcznej kompetencji podlega─Ć┼╝╦Ły r─Ć┼╝╦Łwnie─Ć┼╝╦Ł tereny nale─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łce do Shan─Ć┼╝╦Łw, Karen─Ć┼╝╦Łw i innych mniejszo─Ć┼╝╦Łci, og─Ć┼╝╦Łlnie zwanych Plemionami G─Ć┼╝╦Łrskimi. Pierwszym premierem kolonialnej Birmy zosta─Ć┼╝╦Ł najstarszy wiekiem polityk, cz─Ć┼╝╦Łonek palestry adwokackiej, doktor Ba Maw (1893-1977) – cz─Ć┼╝╦Łowiek najbardziej obeznany w zawi─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łciach procedur konstytucyjno-parlamentarnych, najbardziej przewidywalna posta─Ć┼╝╦Ł sceny politycznej. Z tych te─Ć┼╝╦Ł powod─Ć┼╝╦Łw sta─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł wr─Ć┼╝╦Łcz etatowym premierem kolonialnej Birmy, wygodnym zar─Ć┼╝╦Łwno dla Anglik─Ć┼╝╦Łw, jak i kolejnych okupant─Ć┼╝╦Łw, Japo─Ć┼╝╦Łczyk─Ć┼╝╦Łw. Paradoksalnie to w─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Łnie w jego oportunistycznym rz─Ć┼╝╦Łdzie Aung San zosta─Ć┼╝╦Ł ministrem obrony w czasie japo─Ć┼╝╦Łskiej okupacji. Jednak─Ć┼╝╦Łe utworzenie „niezale─Ć┼╝╦Łnego” rz─Ć┼╝╦Łdu kolonialnego nie zaspakaja─Ć┼╝╦Ło oczekiwa─Ć┼╝╦Ł m─Ć┼╝╦Łodzie─Ć┼╝╦Ły i student─Ć┼╝╦Łw. Najwa─Ć┼╝╦Łniejsz─Ć┼╝╦Ł spraw─Ć┼╝╦Ł by─Ć┼╝╦Ła walka z Brytyjczykami o niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł. Walk─Ć┼╝╦Ł t─Ć┼╝╦Ł nakazywa─Ć┼╝╦Ło nie tylko serce czy Historia, ale wr─Ć┼╝╦Łcz i karma ka─Ć┼╝╦Łdego uczciwego, birma─Ć┼╝╦Łskiego buddysty. Powojenna Birma ukszta─Ć┼╝╦Łtowa─Ć┼╝╦Ła si─Ć┼╝╦Ł w─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Łnie w wyniku ostrej rywalizacji mi─Ć┼╝╦Łdzy tymi dwoma orientacjami: nacjonalistycznym czy niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łciowym ruchem studenckim i organizacjami wyros─Ć┼╝╦Łymi na jego bazie, a partiami za─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łonymi przez dygnitarzy rz─Ć┼╝╦Łdu kolonialnego. Si─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł rzeczy ci drudzy skazani byli na epitety w rodzaju „s─Ć┼╝╦Ługusy imperializmu”, „oportuni─Ć┼╝╦Łci”, czy „karierowicze” i traktowani odpowiednio do tych etykietek. Wkr─Ć┼╝╦Łtce okre─Ć┼╝╦Łlenia te, cz─Ć┼╝╦Łsto wraz ze s─Ć┼╝╦Łowem - „zdrajcy”, okaza─Ć┼╝╦Ły si─Ć┼╝╦Ł bardzo wygodnymi narz─Ć┼╝╦Łdziami do wyeliminowania ca─Ć┼╝╦Łej generacji do─Ć┼╝╦Łwiadczonych polityk─Ć┼╝╦Łw-prawnik─Ć┼╝╦Łw, kt─Ć┼╝╦Łrych wiedza mog─Ć┼╝╦Łaby tak bardzo przyda─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł nowopowsta─Ć┼╝╦Łemu pa─Ć┼╝╦Łstwu. Epitetami obrzucano wszystkich legalist─Ć┼╝╦Łw, w tym tak─Ć┼╝╦Łe opozycj─Ć┼╝╦Ł parlamentarn─Ć┼╝╦Ł. Jej najbardziej licz─Ć┼╝╦Łcym si─Ć┼╝╦Ł przedstawicielem by─Ć┼╝╦Ł U Saw (1900-1948), cz─Ć┼╝╦Łonek Izby Reprezentant─Ć┼╝╦Łw, kt─Ć┼╝╦Łrego zbrodniczy czyn za dziesi─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł lat zatrz─Ć┼╝╦Łsie podstawami niepodleg─Ć┼╝╦Łej Birmy. Na razie jednak zapatrzony w zmilitaryzowan─Ć┼╝╦Ł Japoni─Ć┼╝╦Ł widzia─Ć┼╝╦Ł w niej jedynego obro─Ć┼╝╦Łc─Ć┼╝╦Ł godno─Ć┼╝╦Łci Dalekiego Wschodu zdeptanej przez Europejczyk─Ć┼╝╦Łw. Japo─Ć┼╝╦Łczycy docenili fascynacj─Ć┼╝╦Ł ich krajem i wyrazili to dofinansowaniem jego przedwojennej kampanii wyborczej. U Saw jednak zawsze przegrywa─Ć┼╝╦Ł wybory. Siedzenie za─Ć┼╝╦Ł w fasadowym parlamencie wyra─Ć┼╝╦Łnie go nu─Ć┼╝╦Ły─Ć┼╝╦Ło. Na ─Ć┼╝╦Łamach wydawanej przez siebie gazety stara─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł podbi─Ć┼╝╦Ł serca ludzi dla swojej niewielkiej, faszyzuj─Ć┼╝╦Łcej partii. Marzy─Ć┼╝╦Ła mu si─Ć┼╝╦Ł w─Ć┼╝╦Ładza, nie debaty nad ustawami fikcyjnego rz─Ć┼╝╦Łdu. Chwyta─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł r─Ć┼╝╦Łnych zaj─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł. Parlamentarzysta, redaktor naczelny, autor p─Ć┼╝╦Łomiennych wst─Ć┼╝╦Łpniak─Ć┼╝╦Łw, przewodnicz─Ć┼╝╦Łcy partii, w─Ć┼╝╦Łdz partyjnej milicji. Jak jednak zosta─Ć┼╝╦Ł Wodzem Narodu?... Mimo wysi─Ć┼╝╦Łk─Ć┼╝╦Łw, jego notowania polityczne nie ulega─Ć┼╝╦Ły zmianie. Sta─Ć┼╝╦Ły nisko. Gdy Ba Maw’a mianowano po raz pierwszy premierem, na Uniwersytecie w Rangunie dzia─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ł ju─Ć┼╝╦Ł Aung San. Mia─Ć┼╝╦Ł w─Ć┼╝╦Łwczas 22 lata i by─Ć┼╝╦Ł doskonale znany w ruchu studenckim. Pochodzi─Ć┼╝╦Ł z rodziny nacjonalist─Ć┼╝╦Łw birma─Ć┼╝╦Łskich, w kt─Ć┼╝╦Łrej wszyscy m─Ć┼╝╦Łczy─Ć┼╝╦Łni brali udzia─Ć┼╝╦Ł w r─Ć┼╝╦Łnych akcjach zbrojnych przeciwko Brytyjczykom. Najbli─Ć┼╝╦Łsze dziesi─Ć┼╝╦Łciolecie pokaza─Ć┼╝╦Ło, jak wybitnym talentem politycznym odznacza─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł Aung San. Birma nie mia─Ć┼╝╦Ła tak wykszta─Ć┼╝╦Łconego przyw─Ć┼╝╦Łdcy. Studiowa─Ć┼╝╦Ł literatur─Ć┼╝╦Ł angielsk─Ć┼╝╦Ł, histori─Ć┼╝╦Ł wsp─Ć┼╝╦Łczesn─Ć┼╝╦Ł, nauki polityczne. Spe─Ć┼╝╦Łnia─Ć┼╝╦Ł nawet wym─Ć┼╝╦Łg tradycyjnej edukacji – wykaza─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł celuj─Ć┼╝╦Łc─Ć┼╝╦Ł znajomo─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł j─Ć┼╝╦Łzyka pali, bez kt─Ć┼╝╦Łrego, jak m─Ć┼╝╦Łwiono, nikt nie powinien uwa─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł za osob─Ć┼╝╦Ł wykszta─Ć┼╝╦Łcon─Ć┼╝╦Ł. Zdobyt─Ć┼╝╦Ł wiedz─Ć┼╝╦Ł potwierdza─Ć┼╝╦Ły liczne nagrody, stypendia i wyr─Ć┼╝╦Łnienia akademickie. W 1938 r. porzuci─Ć┼╝╦Ł studia prawnicze, aby ca─Ć┼╝╦Łkowicie po─Ć┼╝╦Łwi─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł polityce, w kt─Ć┼╝╦Łrej zrobi osza─Ć┼╝╦Łamiaj─Ć┼╝╦Łc─Ć┼╝╦Ł karier─Ć┼╝╦Ł. Przeszed─Ć┼╝╦Ł do historii jako jedna z najwybitniejszych osobowo─Ć┼╝╦Łci politycznych Azji. ─Ć┼╝╦Łmier─Ć┼╝╦Ł w zamachu, w chwili najwi─Ć┼╝╦Łkszego sukcesu politycznego i ─Ć┼╝╦Łyciowego, uczyni─Ć┼╝╦Ła z niego posta─Ć┼╝╦Ł niemal─Ć┼╝╦Łe mityczn─Ć┼╝╦Ł. Za zas─Ć┼╝╦Łon─Ć┼╝╦Ł romantycznego heroizmu znikn─Ć┼╝╦Ły mniej wygodne fakty z jego ─Ć┼╝╦Łyciorysu, utrwalaj─Ć┼╝╦Łc pomnikowy wizerunek wodza, kt─Ć┼╝╦Łry swoje m─Ć┼╝╦Łode ─Ć┼╝╦Łycie z─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Ły─Ć┼╝╦Ł w ofierze wolno─Ć┼╝╦Łci kraju. By─Ć┼╝╦Ł cz─Ć┼╝╦Łowiekiem o nieprzeci─Ć┼╝╦Łtnej charyzmie, inteligencji, energii i odwadze. Potrafi─Ć┼╝╦Ł ch─Ć┼╝╦Łodno kalkulowa─Ć┼╝╦Ł zyski i straty, ─Ć┼╝╦Łeby w oka mgnieniu odwraca─Ć┼╝╦Ł sojusze, je─Ć┼╝╦Łli tylko nowy alians mia─Ć┼╝╦Ł przynie─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł wi─Ć┼╝╦Łksze korzy─Ć┼╝╦Łci dla sprawy, kt─Ć┼╝╦Łrej si─Ć┼╝╦Ł po─Ć┼╝╦Łwi─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł – jak najszybszej niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łci Birmy. ─Ć┼╝╦Łatwo nawi─Ć┼╝╦Łzywa─Ć┼╝╦Ł kontakty i zjednywa─Ć┼╝╦Ł sobie zwolennik─Ć┼╝╦Łw. Prawie w ka─Ć┼╝╦Łdej organizacji, do kt─Ć┼╝╦Łrej nale─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ł, szybko stawa─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł liderem. Ju─Ć┼╝╦Ł w trakcie studi─Ć┼╝╦Łw zbli─Ć┼╝╦Ły─Ć┼╝╦Ł do ruchu Thakin─Ć┼╝╦Łw, kt─Ć┼╝╦Łry w miar─Ć┼╝╦Ł nadci─Ć┼╝╦Łgaj─Ć┼╝╦Łcej wojny przekszta─Ć┼╝╦Łca─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł z lu─Ć┼╝╦Łnego zwi─Ć┼╝╦Łzku niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łciowych organizacji w parti─Ć┼╝╦Ł o wyra─Ć┼╝╦Łnie nacjonalistycznym obliczu, ciesz─Ć┼╝╦Łc─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł ogromn─Ć┼╝╦Ł popularno─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł w─Ć┼╝╦Łr─Ć┼╝╦Łd m─Ć┼╝╦Łodej inteligencji. Po wst─Ć┼╝╦Łpieniu do─Ć┼╝╦Ł prawie natychmiast zosta─Ć┼╝╦Ł jej Sekretarzem Generalnym. Thakinowie zajmowali si─Ć┼╝╦Ł organizowaniem ulicznych demonstracji, strajk─Ć┼╝╦Łw w przemy─Ć┼╝╦Łle, a tak─Ć┼╝╦Łe sabota─Ć┼╝╦Łem. Jedno z takich antybrytyjskich wyst─Ć┼╝╦Łpie─Ć┼╝╦Ł w 1938 r. wymkn─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł spod kontroli organizacji i wci─Ć┼╝╦Łgaj─Ć┼╝╦Łc ludno─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł Rangunu, przekszta─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł w krwawy wybuch nienawi─Ć┼╝╦Łci przeciwko wszystkim obcym, w tym r─Ć┼╝╦Łwnie─Ć┼╝╦Ł przeciwko mniejszo─Ć┼╝╦Łciom narodowym. P─Ć┼╝╦Łon─Ć┼╝╦Ły domy. Jeszcze nieraz z tego powodu ulice sp─Ć┼╝╦Łyn─Ć┼╝╦Ł krwi─Ć┼╝╦Ł. Wydarzenie to unaoczni─Ć┼╝╦Ło poziom t─Ć┼╝╦Łumionej agresji i skal─Ć┼╝╦Ł problem─Ć┼╝╦Łw, z jak─Ć┼╝╦Ł b─Ć┼╝╦Łd─Ć┼╝╦Ł musieli zmierzy─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł politycy, gdy wywalcz─Ć┼╝╦Ł tak upragnion─Ć┼╝╦Ł wolno─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł. Krwawe ─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Łnie wzbudza─Ć┼╝╦Ły p─Ć┼╝╦Łniej pewne poczucie winy czy te─Ć┼╝╦Ł wstydu, ale nie wyci─Ć┼╝╦Łgano z tych wydarze─Ć┼╝╦Ł ─Ć┼╝╦Ładnych praktycznych wniosk─Ć┼╝╦Łw. Traktowano je jak wypadek przy pracy czy chorob─Ć┼╝╦Ł wieku dzieci─Ć┼╝╦Łcego rodz─Ć┼╝╦Łcego si─Ć┼╝╦Ł pa─Ć┼╝╦Łstwa. Wszak nowa „wiara” – socjalizm czy komunizm – dawa─Ć┼╝╦Ła recept─Ć┼╝╦Ł na rozwi─Ć┼╝╦Łzanie wszystkich bol─Ć┼╝╦Łczek nurtuj─Ć┼╝╦Łcych spo─Ć┼╝╦Łecze─Ć┼╝╦Łstwo. I pewno─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł nale─Ć┼╝╦Łytego skutkowania przepisywanej kuracji. Aung San zach─Ć┼╝╦Łystywa─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł w swoich przem─Ć┼╝╦Łwieniach t─Ć┼╝╦Ł now─Ć┼╝╦Ł ide─Ć┼╝╦Ł – zdawa─Ć┼╝╦Ł by si─Ć┼╝╦Ł mog─Ć┼╝╦Ło, ─Ć┼╝╦Łe „Manifest Komunistyczny” zna─Ć┼╝╦Ł na pami─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł. Nic dziwnego. Przecie─Ć┼╝╦Ł r─Ć┼╝╦Łwnolegle z karier─Ć┼╝╦Ł w partii Thakin─Ć┼╝╦Łw, w sierpniu 1939 r. zosta─Ć┼╝╦Ł za─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łycielem i Sekretarzem Generalnym pierwszej kom─Ć┼╝╦Łrki partii komunistycznej w Rangunie. P─Ć┼╝╦Łniej, gdy z komunistami by─Ć┼╝╦Ło mu ju─Ć┼╝╦Ł „nie po drodze”, nast─Ć┼╝╦Łpi─Ć┼╝╦Ł roz─Ć┼╝╦Łam, lecz nie w wyniku r─Ć┼╝╦Łnic ideologicznych, ale raczej preferowanych metod dzia─Ć┼╝╦Łania i rozbie─Ć┼╝╦Łno─Ć┼╝╦Łci cel─Ć┼╝╦Łw: Aung Sana bardziej interesowa─Ć┼╝╦Ło wyp─Ć┼╝╦Łdzenie Anglik─Ć┼╝╦Łw ni─Ć┼╝╦Ł rozbudowa partii. Wa─Ć┼╝╦Łne by─Ć┼╝╦Ły tak─Ć┼╝╦Łe wzgl─Ć┼╝╦Łdy personalne i rywalizacja. Tu─Ć┼╝╦Ł po uzyskaniu niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łci okaza─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł, ─Ć┼╝╦Łe niefortunn─Ć┼╝╦Ł okoliczno─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł zar─Ć┼╝╦Łwno dla Aung Sana, jak i tworz─Ć┼╝╦Łcej si─Ć┼╝╦Ł dopiero demokracji, oraz dla samej Birmy, by─Ć┼╝╦Ł fakt, ─Ć┼╝╦Łe komuni─Ć┼╝╦Łci mieli r─Ć┼╝╦Łwnie charyzmatycznych przyw─Ć┼╝╦Łdc─Ć┼╝╦Łw, o nie mniejszej sile oddzia─Ć┼╝╦Ływania ni─Ć┼╝╦Ł Aung San. Nies─Ć┼╝╦Łychanie ─Ć┼╝╦Łatwo wi─Ć┼╝╦Łc uda─Ć┼╝╦Ło im si─Ć┼╝╦Ł skupi─Ć┼╝╦Ł wok─Ć┼╝╦Ł siebie pot─Ć┼╝╦Łne si─Ć┼╝╦Ły skierowane w nowopowsta─Ć┼╝╦Łe pa─Ć┼╝╦Łstwo, tym bardziej, ─Ć┼╝╦Łe korzystali przy tym z pomocy zewn─Ć┼╝╦Łtrznej. Na razie jednak Aung San, wspinaj─Ć┼╝╦Łc si─Ć┼╝╦Ł po szczeblach kariery, pr─Ć┼╝╦Łbowa─Ć┼╝╦Ł gra─Ć┼╝╦Ł na wielu instrumentach kszta─Ć┼╝╦Łtowania podstaw przysz─Ć┼╝╦Łej, niezale─Ć┼╝╦Łnej ju─Ć┼╝╦Ł w─Ć┼╝╦Ładzy. Socjalistyczny ─Ć┼╝╦Łwiatopogl─Ć┼╝╦Łd realizowa─Ć┼╝╦Ł na forum Wszechbirma─Ć┼╝╦Łskiej Partii Ch─Ć┼╝╦Łopskiej, w kt─Ć┼╝╦Łrej by─Ć┼╝╦Ł cz─Ć┼╝╦Łonkiem Komitetu Wykonawczego Partii. Stworzy─Ć┼╝╦Ł tak─Ć┼╝╦Łe Ludow─Ć┼╝╦Ł Parti─Ć┼╝╦Ł Rewolucyjn─Ć┼╝╦Ł. A jednocze─Ć┼╝╦Łnie by─Ć┼╝╦Ł jedn─Ć┼╝╦Ł z najwa─Ć┼╝╦Łniejszych os─Ć┼╝╦Łb, kt─Ć┼╝╦Łre pomaga─Ć┼╝╦Ły prawicowemu premierowi Ba Maw za─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Ły─Ć┼╝╦Ł Blok Wolno─Ć┼╝╦Łciowy, grupuj─Ć┼╝╦Łcy partie zainteresowane wyzwoleniem Birmy spod brytyjskiego kolonializmu. W Bloku tym pe─Ć┼╝╦Łni─Ć┼╝╦Ł funkcj─Ć┼╝╦Ł Sekretarza Generalnego. Nikomu nie przeszkadza─Ć┼╝╦Ła ta polityczna polifonia, a i sam Aung San jako─Ć┼╝╦Ł nie popad─Ć┼╝╦Ł w schizofreni─Ć┼╝╦Ł mimo karuzeli pogl─Ć┼╝╦Łd─Ć┼╝╦Łw, w─Ć┼╝╦Łr─Ć┼╝╦Łd kt─Ć┼╝╦Łrych dzia─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ł. Wr─Ć┼╝╦Łg by─Ć┼╝╦Ł jeden. Cel by─Ć┼╝╦Ł jeden. Za─Ć┼╝╦Ł dla wielu nadziej─Ć┼╝╦Ł by─Ć┼╝╦Ł Kraj Wschodz─Ć┼╝╦Łcego S─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łca, kt─Ć┼╝╦Łry coraz silniej b─Ć┼╝╦Łyszcza─Ć┼╝╦Ł w Azji. Wybuch II wojny ─Ć┼╝╦Łwiatowej wymusi─Ć┼╝╦Ł na wszystkich dookre─Ć┼╝╦Łlenie si─Ć┼╝╦Ł w kwestii narodowo─Ć┼╝╦Łciowej. Zradykalizowa─Ć┼╝╦Ł postawy i pogl─Ć┼╝╦Łdy. Wychodz─Ć┼╝╦Łc naprzeciw ksenofobii ulicy oraz wielu ugrupowa─Ć┼╝╦Ł Bloku, premier Ba Maw og─Ć┼╝╦Łosi─Ć┼╝╦Ł, ─Ć┼╝╦Łe europejska wojna nie ma nic wsp─Ć┼╝╦Łlnego z Azjatami, i ─Ć┼╝╦Łe Birma─Ć┼╝╦Łczycy, jako brytyjscy poddani nie powinni by─Ć┼╝╦Ł w ni─Ć┼╝╦Ł wci─Ć┼╝╦Łgni─Ć┼╝╦Łci. Za tak─Ć┼╝╦Ł postaw─Ć┼╝╦Ł trafi─Ć┼╝╦Ł do wi─Ć┼╝╦Łzienia. Tolerowany dot─Ć┼╝╦Łd birma─Ć┼╝╦Łski „Hyde Park” wyra─Ć┼╝╦Łnie si─Ć┼╝╦Ł sko─Ć┼╝╦Łczy─Ć┼╝╦Ł. Rw─Ć┼╝╦Łcy si─Ć┼╝╦Ł do radykalnych dzia─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ł Aung San zosta─Ć┼╝╦Ł w 1940 r. delegowany przez Thakin─Ć┼╝╦Łw na misj─Ć┼╝╦Ł do Chin w celu uzyskania pomocy tamtejszej partii komunistycznej przeciwko Brytyjczykom. Wyjecha─Ć┼╝╦Ł tym ch─Ć┼╝╦Łtniej, i─Ć┼╝╦Ł Anglicy ju─Ć┼╝╦Ł ─Ć┼╝╦Łcigali go listem go─Ć┼╝╦Łczym. U Chi─Ć┼╝╦Łczyk─Ć┼╝╦Łw nic nie wsk─Ć┼╝╦Łra─Ć┼╝╦Ł, za to wpad─Ć┼╝╦Ł w oko wywiadowi japo─Ć┼╝╦Łskiemu, kt─Ć┼╝╦Łry na kilka miesi─Ć┼╝╦Łcy ─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Łgn─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł go do Tokio. Mimo ─Ć┼╝╦Łe Japo─Ć┼╝╦Łczycy prowadzili ju─Ć┼╝╦Ł od dawna rozmowy z politykami birma─Ć┼╝╦Łskimi starszej generacji (o czym Aung San nie wiedzia─Ć┼╝╦Ł), musia─Ć┼╝╦Ł zrobi─Ć┼╝╦Ł na nich korzystne wra─Ć┼╝╦Łenie, gdy─Ć┼╝╦Ł w ko─Ć┼╝╦Łcu zaproponowali mu wsp─Ć┼╝╦Łprac─Ć┼╝╦Ł. W rezultacie na pocz─Ć┼╝╦Łtku 1941 r. wr─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł do Rangunu, zebra─Ć┼╝╦Ł 29 dzia─Ć┼╝╦Łaczy i bojownik─Ć┼╝╦Łw przedwojennych organizacji m─Ć┼╝╦Łodzie─Ć┼╝╦Łowych, po czym przywi─Ć┼╝╦Łd─Ć┼╝╦Ł ten oddzia─Ć┼╝╦Ł na szkolenie wojskowe na wysp─Ć┼╝╦Ł Hainan. W wyprawie tej uczestniczy─Ć┼╝╦Ł jego znajomy z czas─Ć┼╝╦Łw uniwersyteckiej dzia─Ć┼╝╦Łalno─Ć┼╝╦Łci Thakin─Ć┼╝╦Łw, Shu Maung, kt─Ć┼╝╦Łrego bojowy pseudonim brzmia─Ć┼╝╦Ł Ne Win („B─Ć┼╝╦Łyszcz─Ć┼╝╦Łcy Jak S─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łce”, 1911-2002) – przysz─Ć┼╝╦Ły dyktator Birmy. To w─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Łnie z grona tych bojownik─Ć┼╝╦Łw, znanych jako „Trzydziestu Towarzyszy”, b─Ć┼╝╦Łdzie wywodzi─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł wi─Ć┼╝╦Łkszo─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł wojskowych sprawuj─Ć┼╝╦Łcych rz─Ć┼╝╦Łdy junty, a─Ć┼╝╦Ł do ko─Ć┼╝╦Łca lat 60. Po zako─Ć┼╝╦Łczeniu treningu grupa ta pojecha─Ć┼╝╦Ła do Bangkoku tworzy─Ć┼╝╦Ł Birma─Ć┼╝╦Łsk─Ć┼╝╦Ł Armi─Ć┼╝╦Ł Niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łciow─Ć┼╝╦Ł (BIA), kt─Ć┼╝╦Łra razem z Japo─Ć┼╝╦Łczykami mia─Ć┼╝╦Ła wkroczy─Ć┼╝╦Ł do Birmy. W tym czasie w Rangunie, po aresztowaniu Ba Maw’a funkcj─Ć┼╝╦Ł premiera przej─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł U Saw. W 1941 r. wyruszy─Ć┼╝╦Ł on do Londynu przekona─Ć┼╝╦Ł Winstona Churchilla do nadania Birmie statusu podobnego do tego, jakim cieszy─Ć┼╝╦Ła si─Ć┼╝╦Ł Kanada. Zignorowany i ura─Ć┼╝╦Łony w swoich wodzowskich ambicjach, w drodze powrotnej pr─Ć┼╝╦Łbowa─Ć┼╝╦Ł odpowiedzie─Ć┼╝╦Ł pozytywnie na wcze─Ć┼╝╦Łniejsze nagabywania Japo─Ć┼╝╦Łczyk─Ć┼╝╦Łw. Namierzony przez wywiad angielski zosta─Ć┼╝╦Ł aresztowany i zes─Ć┼╝╦Łany do obozu w Ugandzie. W ten oto spos─Ć┼╝╦Łb scena polityczna w Rangunie pozosta─Ć┼╝╦Ła do dyspozycji Aung Sana i „Trzydziestu Towarzyszy”. Nadeszli w marcu 1942 r. Aung San jako Dow─Ć┼╝╦Łdca Naczelny Birma─Ć┼╝╦Łskiej Niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łciowej Armii, funkcj─Ć┼╝╦Ł szefa sztabu pe─Ć┼╝╦Łni─Ć┼╝╦Ł Ne Win. Uwolniony z wi─Ć┼╝╦Łzienia Ba Maw znowu najbardziej nadawa─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł na premiera „niepodleg─Ć┼╝╦Łej”, tym razem z ─Ć┼╝╦Łaski japo─Ć┼╝╦Łskiej, Birmy. W jego rz─Ć┼╝╦Łdzie rozpocz─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł swoj─Ć┼╝╦Ł karier─Ć┼╝╦Ł dotychczasowy przewodnicz─Ć┼╝╦Łcy Thakin─Ć┼╝╦Łw, U Nu – przysz─Ć┼╝╦Ły premier wolnej Birmy. P─Ć┼╝╦Łki co, te─Ć┼╝╦Ł dzi─Ć┼╝╦Łki Japo─Ć┼╝╦Łczykom, wyszed─Ć┼╝╦Ł z wi─Ć┼╝╦Łzienia i obj─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł tek─Ć┼╝╦Ł ministra spraw zagranicznych. Wkr─Ć┼╝╦Łtce do─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łczy do nich Aung San. Wkroczenie Birma─Ć┼╝╦Łskiej Armii Niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łciowej (BIA) zosta─Ć┼╝╦Ło przyj─Ć┼╝╦Łte z mieszanymi uczuciami: dumy i rado─Ć┼╝╦Łci ze strony Birma─Ć┼╝╦Łczyk─Ć┼╝╦Łw oraz strachu i agresji ze strony mniejszo─Ć┼╝╦Łci narodowych, kt─Ć┼╝╦Łre pod angielskimi rz─Ć┼╝╦Łdami cieszy─Ć┼╝╦Ły si─Ć┼╝╦Ł samorz─Ć┼╝╦Łdno─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł – podlega─Ć┼╝╦Ły bezpo─Ć┼╝╦Łrednio urz─Ć┼╝╦Łdowi Gubernatora, a nie rz─Ć┼╝╦Łdowi kolonialnemu z─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łonemu z Birma─Ć┼╝╦Łczyk─Ć┼╝╦Łw. Dlatego z ca─Ć┼╝╦Łych si─Ć┼╝╦Ł wspiera─Ć┼╝╦Ły one partyzantk─Ć┼╝╦Ł angielsk─Ć┼╝╦Ł, a armi─Ć┼╝╦Ł Aung Sana uwa─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ły za zdrajc─Ć┼╝╦Łw. I vice versa. Wrogie, obustronne nastawienie wywo─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ło prze─Ć┼╝╦Łladowania i krwawe pacyfikacje, na kt─Ć┼╝╦Łre Karenowie odpowiedzieli powstaniem. ─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łnierze BIA swoj─Ć┼╝╦Ł furi─Ć┼╝╦Ł wy─Ć┼╝╦Ładowywali nie tylko na Karenach, ale i Monach, Hindusach oraz Chi─Ć┼╝╦Łczykach. Genera─Ć┼╝╦Ł Aung San musia─Ć┼╝╦Ł prosi─Ć┼╝╦Ł Japo─Ć┼╝╦Łczyk─Ć┼╝╦Łw o interwencj─Ć┼╝╦Ł i spacyfikowanie w─Ć┼╝╦Łasnej armii. Zreorganizowana przyj─Ć┼╝╦Ła nazw─Ć┼╝╦Ł Birma─Ć┼╝╦Łskiej Armii Obronnej (BDA). Na jej szczycie, w szeregach „Trzydziestu Towarzyszy”, nie nast─Ć┼╝╦Łpi─Ć┼╝╦Ły jednak ─Ć┼╝╦Ładne istotne zmiany. W marcu 1943 r., w pierwsz─Ć┼╝╦Ł rocznic─Ć┼╝╦Ł „wyzwolenia” Birmy, Aung San, premier Ba Maw i kilku innych prominent─Ć┼╝╦Łw zosta─Ć┼╝╦Ło zaproszonych do Tokio. Sypn─Ć┼╝╦Ły si─Ć┼╝╦Ł nagrody i odznaczenia. Aung San zosta─Ć┼╝╦Ł Genera─Ć┼╝╦Łem Majorem i kawalerem Orderu Wschodz─Ć┼╝╦Łcego S─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łca. To nie wszystko. Ju─Ć┼╝╦Ł w sierpniu tego samego roku, z okazji oficjalnego og─Ć┼╝╦Łoszenia Birmy pa─Ć┼╝╦Łstwem niepodleg─Ć┼╝╦Łym, Aung San otrzyma─Ć┼╝╦Ł Order ─Ć┼╝╦Łwi─Ć┼╝╦Łtego Skarbu I Klasy i tytu─Ć┼╝╦Ł Ministra Obrony w rz─Ć┼╝╦Łdzie Ba Maw’a. Premier ceni─Ć┼╝╦Ł swojego ministra, lecz chyba niezbyt go lubi─Ć┼╝╦Ł. Nie tylko z przyczyn ambicjonalnych – czu─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł przy nim spychany na dalszy plan – ale r─Ć┼╝╦Łwnie─Ć┼╝╦Ł z powod─Ć┼╝╦Łw personalnych. Aung San mia─Ć┼╝╦Ł by─Ć┼╝╦Ł cz─Ć┼╝╦Łowiekiem kapry─Ć┼╝╦Łnym i nietolerancyjnym. Natomiast wyr─Ć┼╝╦Łnia─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł spo─Ć┼╝╦Łr─Ć┼╝╦Łd innych dwiema, bardzo wa─Ć┼╝╦Łnymi dla polityka cechami: by─Ć┼╝╦Ł pozbawiony jakichkolwiek sentyment─Ć┼╝╦Łw i iluzji oraz obdarzony niebywa─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł wprost wytrwa─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł i pracowito─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł. Doda─Ć┼╝╦Ł do tego nale─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Łoby trzeci─Ć┼╝╦Ł cech─Ć┼╝╦Ł: by─Ć┼╝╦Ł zakochany w swojej armii, kt─Ć┼╝╦Łr─Ć┼╝╦Ł stworzy─Ć┼╝╦Ł i ci─Ć┼╝╦Łgle ulepsza─Ć┼╝╦Ł. Wkr─Ć┼╝╦Łtce uda─Ć┼╝╦Ło mu si─Ć┼╝╦Ł przeprowadzi─Ć┼╝╦Ł trzeci─Ć┼╝╦Ł ju─Ć┼╝╦Ł jej reorganizacj─Ć┼╝╦Ł. Wojsko zosta─Ć┼╝╦Ło nazwane Birma─Ć┼╝╦Łsk─Ć┼╝╦Ł Armi─Ć┼╝╦Ł Narodow─Ć┼╝╦Ł (BNA). Jej korpus oficerski sk─Ć┼╝╦Łada─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł w ca─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łci z Birma─Ć┼╝╦Łczyk─Ć┼╝╦Łw. Przy wszystkich tych roszadach Ne Win pozostawa─Ć┼╝╦Ł zawsze szefem sztabu armii. Awanse ani na moment nie zm─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ły Aung Sanowi poczucia rzeczywisto─Ć┼╝╦Łci lub wizji sprawy, za kt─Ć┼╝╦Łr─Ć┼╝╦Ł walczy─Ć┼╝╦Ł. Mowy dzi─Ć┼╝╦Łkczynne wykorzystywa─Ć┼╝╦Ł jako okazje do sk─Ć┼╝╦Ładania coraz ostrzejszych protest─Ć┼╝╦Łw wobec polityki, kt─Ć┼╝╦Łra de facto kolonializm brytyjski zast─Ć┼╝╦Łpi─Ć┼╝╦Ła jeszcze gorszym kolonializmem japo─Ć┼╝╦Łskim. Jednak nie straci─Ć┼╝╦Ł g─Ć┼╝╦Łowy, ani stanowiska. Japo─Ć┼╝╦Łczycy musieli go bardzo ceni─Ć┼╝╦Ł skoro wykazywali tak niebywa─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł w czasach wojny tolerancj─Ć┼╝╦Ł. Jeszcze w tym samym roku, roku zag─Ć┼╝╦Łaskiwania go honorami i wyr─Ć┼╝╦Łnieniami, Aung San nawi─Ć┼╝╦Łzuje kontakt z Brytyjczykami, deklaruj─Ć┼╝╦Łc ch─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł przej─Ć┼╝╦Łcia wraz z armi─Ć┼╝╦Ł na ich stron─Ć┼╝╦Ł. Rok p─Ć┼╝╦Łniej, w sierpniu 1944 r., w kolejn─Ć┼╝╦Ł rocznic─Ć┼╝╦Ł uzyskania „niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łci”, Aung San w przem─Ć┼╝╦Łwieniu radiowym nazwa─Ć┼╝╦Ł j─Ć┼╝╦Ł fikcj─Ć┼╝╦Ł. Japo─Ć┼╝╦Łczycy i tym razem ograniczyli si─Ć┼╝╦Ł do komentarzy i to te─Ć┼╝╦Ł raczej w swoich kr─Ć┼╝╦Łgach. Przypadek chyba niespotykany w dziejach II wojny ─Ć┼╝╦Łwiatowej. Jeszcze w tym samym miesi─Ć┼╝╦Łcu, pod nosem Japo─Ć┼╝╦Łczyk─Ć┼╝╦Łw, Aung San za─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Ły─Ć┼╝╦Ł razem z komunistami podziemn─Ć┼╝╦Ł Antyfaszystowsk─Ć┼╝╦Ł Organizacj─Ć┼╝╦Ł (AFO), w kt─Ć┼╝╦Łrej przej─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł kierownictwo wojskowe. AFO wroga widzia─Ć┼╝╦Ła oczywi─Ć┼╝╦Łcie w obecnym okupancie kraju. Jednak z poderwaniem swoich wojsk Aung San czeka─Ć┼╝╦Ł a─Ć┼╝╦Ł do marca 1945 r. (do zako─Ć┼╝╦Łczenia wojny w Azji zosta─Ć┼╝╦Ło tylko cztery miesi─Ć┼╝╦Łce). Wtedy nazwa─Ć┼╝╦Ł nieszcz─Ć┼╝╦Łsnego Ba Maw „tyranem” i wypowiedzia─Ć┼╝╦Ł wojn─Ć┼╝╦Ł Japonii. Wkroczy─Ć┼╝╦Ł do Rangunu po raz drugi, gdy wcze─Ć┼╝╦Łniej Japo─Ć┼╝╦Łczycy opu─Ć┼╝╦Łcili miasto bez walki, i ju─Ć┼╝╦Ł jako zwyci─Ć┼╝╦Łzca wita─Ć┼╝╦Ł w nim Brytyjczyk─Ć┼╝╦Łw. Wkr─Ć┼╝╦Łtce AFO poszerzona zosta─Ć┼╝╦Ła o inne grupy niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łciowe, w tym reprezentuj─Ć┼╝╦Łce mniejszo─Ć┼╝╦Łci narodowe i przyj─Ć┼╝╦Ła nazw─Ć┼╝╦Ł Antyfaszystowskiej Ludowej Ligi Wolno─Ć┼╝╦Łci (AFPFL). Wszystko, co wi─Ć┼╝╦Łza─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł z t─Ć┼╝╦Ł zmian─Ć┼╝╦Ł aliansu politycznego, by─Ć┼╝╦Ło perfekcyjnym ruchem otwieraj─Ć┼╝╦Łcym drog─Ć┼╝╦Ł do niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łci Birmy. Nawet nazwa Ligi. Musia─Ć┼╝╦Ła brzmie─Ć┼╝╦Ł do─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł egzotycznie. O faszyzmie, poza w─Ć┼╝╦Łskim kr─Ć┼╝╦Łgiem inteligencji, Birma─Ć┼╝╦Łczycy wiedzieli chyba tylko tyle, co zdo─Ć┼╝╦Łali przeczyta─Ć┼╝╦Ł w bojkotowanej brytyjskiej prasie. Lecz przyj─Ć┼╝╦Łwszy na sztandarze has─Ć┼╝╦Ło „antyfaszystowska” cz─Ć┼╝╦Łonkowie Ligi stawali si─Ć┼╝╦Ł nietykalni. Ka─Ć┼╝╦Łdy, kto teraz zaatakowa─Ć┼╝╦Łby Lig─Ć┼╝╦Ł m─Ć┼╝╦Łg─Ć┼╝╦Łby zosta─Ć┼╝╦Ł nazwany faszyst─Ć┼╝╦Ł. Sprawiali wra─Ć┼╝╦Łenie zjednoczonego ruchu, rzeczywistego g─Ć┼╝╦Łosu ludu. A g─Ć┼╝╦Łos ten ─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łda─Ć┼╝╦Ł wolno─Ć┼╝╦Łci w imi─Ć┼╝╦Ł wsp─Ć┼╝╦Łlnej walki z pokonanym w─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Łnie wrogiem – faszyzmem. Znowu Birma sta─Ć┼╝╦Ła si─Ć┼╝╦Ł dla Anglii bardzo trudnym orzechem do zgryzienia, mimo ─Ć┼╝╦Łe porozumienie mi─Ć┼╝╦Łdzy Aliantami przywraca─Ć┼╝╦Ło kolonialne status quo. A─Ć┼╝╦Łeby zachowa─Ć┼╝╦Ł swoj─Ć┼╝╦Ł armi─Ć┼╝╦Ł, po czwartej ju─Ć┼╝╦Ł reorganizacji nazwan─Ć┼╝╦Ł Birma─Ć┼╝╦Łskimi Si─Ć┼╝╦Łami Patriotycznymi (PBF), oraz zademonstrowa─Ć┼╝╦Ł wol─Ć┼╝╦Ł pokojowego rozwi─Ć┼╝╦Łzania problemu statusu Birmy, Liga AFPFL przekaza─Ć┼╝╦Ła swoje wojska pod dow─Ć┼╝╦Łdztwo brytyjskiej Birma─Ć┼╝╦Łskiej Armii – wszak nie by─Ć┼╝╦Ło ju─Ć┼╝╦Ł ─Ć┼╝╦Ładnego wroga. Tym gestem Aung San nie tylko zyska─Ć┼╝╦Ł w niej stopie─Ć┼╝╦Ł Genera─Ć┼╝╦Ła Brygady. Anglicy, nie chc─Ć┼╝╦Łc uchodzi─Ć┼╝╦Ł za kolonialnego faszyst─Ć┼╝╦Ł atakuj─Ć┼╝╦Łcego bezbronnego alianta, musieli – niezale─Ć┼╝╦Łnie od swoich powojennych k─Ć┼╝╦Łopot─Ć┼╝╦Łw – zgodzi─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł na rozmowy prowadz─Ć┼╝╦Łce do procesu dekolonizacyjnego. Aung San wybrany w styczniu 1946 r. przewodnicz─Ć┼╝╦Łcym AFPFL, pozostawi─Ć┼╝╦Ł w armii najbardziej zaufanego z wojskowych – genera─Ć┼╝╦Ła Ne Wina, aby z reszt─Ć┼╝╦Ł grupy „Trzydziestu Towarzyszy” wr─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł do cywila i zaj─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł wielk─Ć┼╝╦Ł polityk─Ć┼╝╦Ł. Zosta─Ć┼╝╦Ło mu p─Ć┼╝╦Łtora roku ─Ć┼╝╦Łycia na realizacj─Ć┼╝╦Ł celu, kt─Ć┼╝╦Łremu si─Ć┼╝╦Ł po─Ć┼╝╦Łwi─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł. We wrze─Ć┼╝╦Łniu 1946 r. Anglicy mianowali go premierem rz─Ć┼╝╦Łdu kolonialnego. U Nu po raz kolejny obj─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł stanowisko ministra spraw zagranicznych (czyli w rzeczywisto─Ć┼╝╦Łci pe─Ć┼╝╦Łnomocnika ds. kontakt─Ć┼╝╦Łw z Brytyjczykami). Zastrzega─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł przy tym, ─Ć┼╝╦Łe urz─Ć┼╝╦Łd ten chce sprawowa─Ć┼╝╦Ł nie d─Ć┼╝╦Łu─Ć┼╝╦Łej ni─Ć┼╝╦Ł sze─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł miesi─Ć┼╝╦Łcy. Od pocz─Ć┼╝╦Łtku Anglicy pr─Ć┼╝╦Łbowali blokowa─Ć┼╝╦Ł prace tego rz─Ć┼╝╦Łdu, np. przez odmow─Ć┼╝╦Ł akceptacji gabinetu, w kt─Ć┼╝╦Łrym zasiadali reprezentanci komunist─Ć┼╝╦Łw. Nie do prze─Ć┼╝╦Łkni─Ć┼╝╦Łcia byli r─Ć┼╝╦Łwnie─Ć┼╝╦Ł komuni─Ć┼╝╦Łci w AFPFL. Oba problemy Aung San rozwi─Ć┼╝╦Łza─Ć┼╝╦Ł na drodze nacisku. Brytyjczyk─Ć┼╝╦Łw zmusi─Ć┼╝╦Ł do uleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łci strajkiem powszechnym. Nie by─Ć┼╝╦Ło to trudne. Liga AFPFL, b─Ć┼╝╦Łd─Ć┼╝╦Łc nadbud─Ć┼╝╦Łwk─Ć┼╝╦Ł Thakin─Ć┼╝╦Łw, mia─Ć┼╝╦Ła swoich ludzi wsz─Ć┼╝╦Łdzie. Poza tym Anglicy zdawali sobie spraw─Ć┼╝╦Ł, ─Ć┼╝╦Łe w wypadku fiaska rozm─Ć┼╝╦Łw Aung San ma do swojej dyspozycji nierozbrojone oddzia─Ć┼╝╦Ły, kt─Ć┼╝╦Łrych oni nie chcieli wcieli─Ć┼╝╦Ł do kolonialnej Birma─Ć┼╝╦Łskiej Armii (mo─Ć┼╝╦Łna si─Ć┼╝╦Ł tylko domy─Ć┼╝╦Łla─Ć┼╝╦Ł, jaka to by─Ć┼╝╦Ła zbieranina). Pozostawione z broni─Ć┼╝╦Ł, mia─Ć┼╝╦Ły rzekomo pilnowa─Ć┼╝╦Ł porz─Ć┼╝╦Łdku… na prowincji. Aung San utworzy─Ć┼╝╦Ł z nich Organizacj─Ć┼╝╦Ł Ludowych Ochotnik─Ć┼╝╦Łw (PVO), kt─Ć┼╝╦Łra by─Ć┼╝╦Ła zbrojnym ramieniem AFPFL, de facto za─Ć┼╝╦Ł – p─Ć┼╝╦Łki ─Ć┼╝╦Ły─Ć┼╝╦Ł – by─Ć┼╝╦Ła to jego prywatna armia. Problem drugi: ─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łdnych w─Ć┼╝╦Ładzy dotychczasowych sojusznik─Ć┼╝╦Łw, komunist─Ć┼╝╦Łw, wymanewrowa─Ć┼╝╦Ł z Ligi w pa─Ć┼╝╦Łdzierniku 1946 r. To bardzo os─Ć┼╝╦Łodzi─Ć┼╝╦Ło Brytyjczykom gorycz rozm─Ć┼╝╦Łw o utracie kolonii. Pokaza─Ć┼╝╦Ło r─Ć┼╝╦Łwnie─Ć┼╝╦Ł, ─Ć┼╝╦Łe Aung San w─Ć┼╝╦Ładz─Ć┼╝╦Ł dzieli─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł nie lubi─Ć┼╝╦Ł, a wiadomo ju─Ć┼╝╦Ł by─Ć┼╝╦Ło, ─Ć┼╝╦Łe mia─Ć┼╝╦Ł j─Ć┼╝╦Ł zagwarantowan─Ć┼╝╦Ł. Lecz taki spos─Ć┼╝╦Łb rozstania si─Ć┼╝╦Ł z rosn─Ć┼╝╦Łcym w si─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł sojusznikiem – sojusznikiem, kt─Ć┼╝╦Łremu wiele zawdzi─Ć┼╝╦Łcza─Ć┼╝╦Ł i kt─Ć┼╝╦Łry ju─Ć┼╝╦Ł sta─Ć┼╝╦Ł w przedpokoju do rz─Ć┼╝╦Łdu, a teraz zosta─Ć┼╝╦Ł zes─Ć┼╝╦Łany do d─Ć┼╝╦Łungli – wkr─Ć┼╝╦Łtce mia─Ć┼╝╦Ł przynie─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł Birmie wiele nieszcz─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł. Trudno powiedzie─Ć┼╝╦Ł, czy istnia─Ć┼╝╦Ło inne rozwi─Ć┼╝╦Łzanie, gdy─Ć┼╝╦Ł spory ideologiczne by─Ć┼╝╦Ły tylko kamufla─Ć┼╝╦Łem bezkompromisowego d─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łenia obu stron do w─Ć┼╝╦Ładzy. Komunistom marzy─Ć┼╝╦Ła si─Ć┼╝╦Ł rewolucyjna dyktatura i szybkie wybicie si─Ć┼╝╦Ł na niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł drog─Ć┼╝╦Ł walki zbrojnej. Nie wierzyli w pokojowe przej─Ć┼╝╦Łcie w─Ć┼╝╦Ładzy. Aung San opowiada─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł za specyficznie poj─Ć┼╝╦Łt─Ć┼╝╦Ł, wielopartyjn─Ć┼╝╦Ł demokracj─Ć┼╝╦Ł i wypr─Ć┼╝╦Łbowaniem najpierw metody negocjacji w drodze do dekolonizacji Birmy. To brzmia─Ć┼╝╦Ło rozs─Ć┼╝╦Łdniej od programu komunist─Ć┼╝╦Łw. Ale jak mia─Ć┼╝╦Ła wygl─Ć┼╝╦Łda─Ć┼╝╦Ł demokracja w wolnym ju─Ć┼╝╦Ł pa─Ć┼╝╦Łstwie? Mia─Ć┼╝╦Ła to by─Ć┼╝╦Ł demokracja, w kt─Ć┼╝╦Łrej przewodnia rola zarezerwowana by─Ć┼╝╦Ła dla AFPFL, czyli dla Aung Sana. On sam pokaza─Ć┼╝╦Ł w kwietniu 1947 r., jak ma ona funkcjonowa─Ć┼╝╦Ł w praktyce, gdy kandydat─Ć┼╝╦Łw do parlamentu i zgromadzenia konstytucyjnego wybiera─Ć┼╝╦Ł osobi─Ć┼╝╦Łcie z przedstawionej mu listy, ─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łdaj─Ć┼╝╦Łc dla nich bezwarunkowego poparcia. Przeszli wszyscy. Mieli by─Ć┼╝╦Ł zaufanymi, lojalnymi rewolucjonistami, kt─Ć┼╝╦Łrzy nie b─Ć┼╝╦Łd─Ć┼╝╦Ł zbytnio dyskutowa─Ć┼╝╦Ł. A wi─Ć┼╝╦Łc co─Ć┼╝╦Ł w rodzaju demokracji dla swoich, ale nie dla wrog─Ć┼╝╦Łw demokracji. Aung San tak przewodniczy─Ć┼╝╦Ł AFPFL jakby mia─Ć┼╝╦Ł zagwarantowane stanowisko wiecznego lidera, a kierunki dzia─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ł dyktowa─Ć┼╝╦Ła mu potrzeba chwili i to tej najbli─Ć┼╝╦Łszej. Przy czym cz─Ć┼╝╦Łsto stawia─Ć┼╝╦Ł wszystko na jedn─Ć┼╝╦Ł kart─Ć┼╝╦Ł: zdoby─Ć┼╝╦Ł niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł jak najszybciej, a potem zobaczymy. Mo─Ć┼╝╦Łe i my─Ć┼╝╦Łla─Ć┼╝╦Ł o przysz─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łci, ale nie mia─Ć┼╝╦Ł dostatecznej si─Ć┼╝╦Ły ani pomys─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łw, jak pogodzi─Ć┼╝╦Ł i wykorzysta─Ć┼╝╦Ł du─Ć┼╝╦Łe r─Ć┼╝╦Łnice ideologiczne mi─Ć┼╝╦Łdzy licznymi ugrupowaniami i zbudowa─Ć┼╝╦Ł z nich daj─Ć┼╝╦Łcy si─Ć┼╝╦Ł zrealizowa─Ć┼╝╦Ł program. ─Ć┼╝╦Łudzi─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł te─Ć┼╝╦Ł, ─Ć┼╝╦Łe Thakinowie zdolni s─Ć┼╝╦Ł przetrwa─Ć┼╝╦Ł walk─Ć┼╝╦Ł polityczn─Ć┼╝╦Ł (pod jego oczywi─Ć┼╝╦Łcie przewodnictwem) skoro, mimo rozlicznych frakcji, dotychczas trzymali si─Ć┼╝╦Ł razem. Sam uwierzy─Ć┼╝╦Ł w ich mit. Tak czy inaczej, zlekcewa─Ć┼╝╦Łenie potencjalnej si─Ć┼╝╦Ły komunist─Ć┼╝╦Łw i upokorzenie ich by─Ć┼╝╦Ło chyba najwi─Ć┼╝╦Łkszym b─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łdem Aung Sana, a jego konsekwencje trwaj─Ć┼╝╦Ł w zasadzie do dzisiaj. Jednak w tamtym czasie nie mia─Ć┼╝╦Ł on zbyt wiele czasu na analizowanie przysz─Ć┼╝╦Łych wariant─Ć┼╝╦Łw rozwoju sytuacji. Wykorzystuj─Ć┼╝╦Łc sprzyjaj─Ć┼╝╦Łc─Ć┼╝╦Ł aur─Ć┼╝╦Ł mi─Ć┼╝╦Łdzynarodow─Ć┼╝╦Ł, a tak─Ć┼╝╦Łe oszo─Ć┼╝╦Łomienie Anglik─Ć┼╝╦Łw parali─Ć┼╝╦Łem strajkowym, kt─Ć┼╝╦Łry wywo─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ł w kraju, Aung San potrafi─Ć┼╝╦Ł jednocze─Ć┼╝╦Łnie umiej─Ć┼╝╦Łtnie wykorzysta─Ć┼╝╦Ł komunistyczne fobie Brytyjczyk─Ć┼╝╦Łw, a─Ć┼╝╦Łeby wym─Ć┼╝╦Łc na nich rozpocz─Ć┼╝╦Łcie negocjacji dekolonizacyjnych. Uporczywie powtarza─Ć┼╝╦Ł, ─Ć┼╝╦Łe je─Ć┼╝╦Łli Birma natychmiast nie uzyska ca─Ć┼╝╦Łkowitej niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łci, to nast─Ć┼╝╦Łpi rozpad AFPFL, kt─Ć┼╝╦Łry utoruje drog─Ć┼╝╦Ł do w─Ć┼╝╦Ładzy komunistom. A to oznacza kolejn─Ć┼╝╦Ł wojn─Ć┼╝╦Ł w tym regionie ─Ć┼╝╦Łwiata. Na jej prowadzenie Anglicy nie mieli ju─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł ani ochoty. To by─Ć┼╝╦Ł rodzaj szanta─Ć┼╝╦Łu: albo on, Aung San, i pok─Ć┼╝╦Łj, albo komuni─Ć┼╝╦Łci i wojna. Obrazowo m─Ć┼╝╦Łwi─Ć┼╝╦Łc Aung San mia─Ć┼╝╦Ł jakby dwa psy na ─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Łcuchach: w─Ć┼╝╦Łasn─Ć┼╝╦Ł armi─Ć┼╝╦Ł PVO i komunist─Ć┼╝╦Łw dla postrachu. Nie przewidzia─Ć┼╝╦Ł tylko mo─Ć┼╝╦Łliwo─Ć┼╝╦Łci, ─Ć┼╝╦Łe te brytany mog─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł polubi─Ć┼╝╦Ł, wymkn─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł spod kontroli i wsp─Ć┼╝╦Łlnie szarpa─Ć┼╝╦Ł dopiero co narodzone pa─Ć┼╝╦Łstwo. W wyniku takich oto rozgrywek Aung Sanowi uda─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł to, czego przez wieki nie osi─Ć┼╝╦Łgn─Ć┼╝╦Łli nawet kr─Ć┼╝╦Łlowie Birmy. Nawi─Ć┼╝╦Łza─Ć┼╝╦Ł bezpo─Ć┼╝╦Łredni dialog, jak r─Ć┼╝╦Łwny z r─Ć┼╝╦Łwnym, z szefem brytyjskiego rz─Ć┼╝╦Łdu – nowowybranym premierem Clementem Attlee. Pomin─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł przy tym urz─Ć┼╝╦Łduj─Ć┼╝╦Łcego gubernatora kolonii, kt─Ć┼╝╦Łry desperacko pr─Ć┼╝╦Łbowa─Ć┼╝╦Ł jeszcze odbudowa─Ć┼╝╦Ł przedwojenny uk─Ć┼╝╦Ład si─Ć┼╝╦Ł – koalicj─Ć┼╝╦Ł polityk─Ć┼╝╦Łw starej daty, legalist─Ć┼╝╦Łw, a─Ć┼╝╦Łeby przeciwstawi─Ć┼╝╦Ł ich Thakinom/AFPFL-owi. Bezskutecznie. Nawet niedawno okrzykni─Ć┼╝╦Łty „tyranem” by─Ć┼╝╦Ły premier Ba Maw popiera─Ć┼╝╦Ł Thakin─Ć┼╝╦Łw. Nic ju─Ć┼╝╦Ł nie sta─Ć┼╝╦Ło na przeszkodzie ko─Ć┼╝╦Łcowym negocjacjom. 27 stycznia 1947 r. w Londynie Aung San i premier Attlee podpisali porozumienie gwarantuj─Ć┼╝╦Łce Birmie uzyskanie niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łci w ci─Ć┼╝╦Łgu jednego roku. Wi─Ć┼╝╦Łkszo─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł delegacji stanowi─Ć┼╝╦Ła oczywi─Ć┼╝╦Łcie AFPFL. Znalaz─Ć┼╝╦Ła si─Ć┼╝╦Ł te─Ć┼╝╦Ł i opozycja, kt─Ć┼╝╦Łrej przewodzi─Ć┼╝╦Ł wydobyty z afryka─Ć┼╝╦Łskiego zes─Ć┼╝╦Łania by─Ć┼╝╦Ły premier Birmy i wieczny opozycjonista, U Saw. Zaskoczy─Ć┼╝╦Ł wszystkich, gdy po dw─Ć┼╝╦Łch tygodniach rozm─Ć┼╝╦Łw nagle wycofa─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł z podpisania uk─Ć┼╝╦Ładu, twierdz─Ć┼╝╦Łc, ─Ć┼╝╦Łe Aung San poszed─Ć┼╝╦Ł za daleko w kompromisach z Brytyjczykami. Jego protest wsp─Ć┼╝╦Łbrzmia─Ć┼╝╦Ł z g─Ć┼╝╦Łosami komunist─Ć┼╝╦Łw oskar─Ć┼╝╦Łaj─Ć┼╝╦Łcych AFPFL, ─Ć┼╝╦Łe w Londynie wyprzedaje interesy Birmy. U Saw liczy─Ć┼╝╦Ł ponadto, ─Ć┼╝╦Łe swoim oporem zyska na popularno─Ć┼╝╦Łci. Wybory pokaza─Ć┼╝╦Ły wkr─Ć┼╝╦Łtce, ─Ć┼╝╦Łe ca─Ć┼╝╦Łkowicie si─Ć┼╝╦Ł przeliczy─Ć┼╝╦Ł. Porozumienie Aung San-Attlee zawiera─Ć┼╝╦Ło warunki: zorganizowanie wybor─Ć┼╝╦Łw parlamentarnych, zatwierdzenie konstytucji oraz najtrudniejszy do osi─Ć┼╝╦Łgni─Ć┼╝╦Łcia – zgod─Ć┼╝╦Ł mniejszo─Ć┼╝╦Łci etnicznych zamieszkuj─Ć┼╝╦Łcych g─Ć┼╝╦Łrskie pogranicza Birmy na wsp─Ć┼╝╦Łlne ─Ć┼╝╦Łycie w jednym pa─Ć┼╝╦Łstwie z Birma─Ć┼╝╦Łczykami. By─Ć┼╝╦Ło to diabelnie trudne do spe─Ć┼╝╦Łnienia. Pomijaj─Ć┼╝╦Łc ju─Ć┼╝╦Ł okres siedemsetletnich prze─Ć┼╝╦Łladowa─Ć┼╝╦Ł, to najliczniejsze z tych lud─Ć┼╝╦Łw – Shanowie i Karenowie – musia─Ć┼╝╦Łyby zrezygnowa─Ć┼╝╦Ł z marze─Ć┼╝╦Ł o w─Ć┼╝╦Łasnej pa─Ć┼╝╦Łstwowo─Ć┼╝╦Łci. A przecie─Ć┼╝╦Ł Shanowie mieli dot─Ć┼╝╦Łd w─Ć┼╝╦Łasny r─Ć┼╝╦Łd kr─Ć┼╝╦Łlewski i pieczo─Ć┼╝╦Łowicie piel─Ć┼╝╦Łgnowane wspomnienia kr─Ć┼╝╦Łlestwa, kt─Ć┼╝╦Łre kiedy─Ć┼╝╦Ł kontrolowa─Ć┼╝╦Ło ca─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł Birm─Ć┼╝╦Ł. Za─Ć┼╝╦Ł Karenowie dzi─Ć┼╝╦Łki swojej walce i pomocy Anglik─Ć┼╝╦Łw, ju─Ć┼╝╦Ł w 1875 r. wymusili na kr─Ć┼╝╦Łlu Mindonie uznanie ich niezale─Ć┼╝╦Łno─Ć┼╝╦Łci od Birmy. Abstrahuj─Ć┼╝╦Łc za─Ć┼╝╦Ł od tych odleg─Ć┼╝╦Łych historii, wszyscy mieli ─Ć┼╝╦Łwie─Ć┼╝╦Ło w pami─Ć┼╝╦Łci pogromy wzniecone przez Thakin─Ć┼╝╦Łw w 1938 r. i wyczyny Birma─Ć┼╝╦Łskiej Wyzwole─Ć┼╝╦Łczej Armii zwyci─Ć┼╝╦Łsko wkraczaj─Ć┼╝╦Łcej za plecami Japo─Ć┼╝╦Łczyk─Ć┼╝╦Łw w 1942 r. To w─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Łnie Karenowie odczuli na w─Ć┼╝╦Łasnej sk─Ć┼╝╦Łrze pierwszy posmak „wolno─Ć┼╝╦Łci”. Za─Ć┼╝╦Ł ju─Ć┼╝╦Ł kilka lat p─Ć┼╝╦Łniej, m─Ć┼╝╦Łwi─Ć┼╝╦Łc w przeno─Ć┼╝╦Łni – poproszono owce, ─Ć┼╝╦Łeby zesz─Ć┼╝╦Ły z przestronnych g─Ć┼╝╦Łrskich pastwisk i da─Ć┼╝╦Ły si─Ć┼╝╦Ł zamkn─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł z wilkiem w zagrodzie. Uroczy─Ć┼╝╦Łcie przy tym zapewniano, ─Ć┼╝╦Łe w─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łczony w spo─Ć┼╝╦Łeczno─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł mi─Ć┼╝╦Łdzynarodow─Ć┼╝╦Ł wilk b─Ć┼╝╦Łdzie mia─Ć┼╝╦Ł odt─Ć┼╝╦Łd przyjazne zamiary. Budowanie jedno─Ć┼╝╦Łci w taki oto administracyjny spos─Ć┼╝╦Łb by─Ć┼╝╦Ło wariantem tej samej polityki, kt─Ć┼╝╦Łr─Ć┼╝╦Ł zastosowano przy w─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łczaniu armii Aung Sana (PFB) do kolonialnej Birma─Ć┼╝╦Łskiej Armii. Musia─Ć┼╝╦Ł w─Ć┼╝╦Łwczas zgodzi─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł, ─Ć┼╝╦Łeby szefem sztabu zosta─Ć┼╝╦Ł Karen, genera─Ć┼╝╦Ł Smith Dun, i rozszerzy─Ć┼╝╦Ł korpus oficerski o ─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łnierzy b─Ć┼╝╦Łd─Ć┼╝╦Łcych Karenami. Aung San zgadza─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł na wszystko. Mimo ─Ć┼╝╦Łe rozmowy z „plemionami g─Ć┼╝╦Łrskimi” na pewno trwa─Ć┼╝╦Ły ju─Ć┼╝╦Ł od jakiego─Ć┼╝╦Ł czasu, to jednak jest chyba rekordem w dziejach dyplomacji doprowadzi─Ć┼╝╦Ł do podpisania wielostronnego paktu w oko─Ć┼╝╦Ło 15 dni. Ju─Ć┼╝╦Ł 12 lutego 1947 r. Aung San spe─Ć┼╝╦Łni─Ć┼╝╦Ł ─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łdania Brytyjczyk─Ć┼╝╦Łw. Tak zwany „Traktat z Panglong” by─Ć┼╝╦Ł got─Ć┼╝╦Łw. Mniejszo─Ć┼╝╦Łci etniczne zgadza─Ć┼╝╦Ły si─Ć┼╝╦Ł podporz─Ć┼╝╦Łdkowa─Ć┼╝╦Ł jednolitej administracji nowego pa─Ć┼╝╦Łstwa. Uwierzy─Ć┼╝╦Ły, ─Ć┼╝╦Łe uk─Ć┼╝╦Łady b─Ć┼╝╦Łd─Ć┼╝╦Ł dotrzymane. Poza tym nikt nie chcia─Ć┼╝╦Ł pozostawa─Ć┼╝╦Ł ani chwili d─Ć┼╝╦Łu─Ć┼╝╦Łej w jakiejkolwiek zale─Ć┼╝╦Łno─Ć┼╝╦Łci od obcych w sytuacji, gdy Birma mia─Ć┼╝╦Ła cieszy─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł bezwarunkow─Ć┼╝╦Ł wolno─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł. Aung San musia─Ć┼╝╦Ł istotnie by─Ć┼╝╦Ł wybitnym dialektykiem skoro uda─Ć┼╝╦Ło mu si─Ć┼╝╦Ł uzyska─Ć┼╝╦Ł taki dokument. Z jednej strony spe─Ć┼╝╦Łnia─Ć┼╝╦Ł on angielskie postulaty i chwilowo uspokaja─Ć┼╝╦Ł nastroje w kraju, ale z drugiej stanowi─Ć┼╝╦Ł zaprzeczenie realizmu politycznego w Birmie. Podporz─Ć┼╝╦Łdkowa─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł jednolitej administracji? Owszem, ale zachowuj─Ć┼╝╦Łc w─Ć┼╝╦Łasny samorz─Ć┼╝╦Łd, z w─Ć┼╝╦Łasnymi si─Ć┼╝╦Łami zbrojnymi, a na dodatek z prawem do secesji i za─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łenia odr─Ć┼╝╦Łbnego pa─Ć┼╝╦Łstwa. A na deser jeszcze stanowisko prezydenta dla Shan─Ć┼╝╦Łw, kt─Ć┼╝╦Łrzy przewodzili zwi─Ć┼╝╦Łzkowi mniejszo─Ć┼╝╦Łci narodowych i stanowili najliczniejsz─Ć┼╝╦Ł po Birma─Ć┼╝╦Łczykach grup─Ć┼╝╦Ł ludno─Ć┼╝╦Łci. Funkcja, kt─Ć┼╝╦Łr─Ć┼╝╦Ł mia─Ć┼╝╦Ł obj─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł ich przedstawiciel by─Ć┼╝╦Ła niewiele znacz─Ć┼╝╦Łca, ale zawsze „prezydent” to brzmi dumnie. Czyli by─Ć┼╝╦Ł to uk─Ć┼╝╦Ład federacyjny i to bardzo liberalny. Szkopu─Ć┼╝╦Ł w tym, ─Ć┼╝╦Łe nic podobnego nie istnia─Ć┼╝╦Ło dotychczas nigdzie w Azji, a co dopiero w tak skonfliktowanym wewn─Ć┼╝╦Łtrznie kraju, jakim od wiek─Ć┼╝╦Łw by─Ć┼╝╦Ł Birma. Sk─Ć┼╝╦Łd wi─Ć┼╝╦Łc ta lawina obietnic i ten po─Ć┼╝╦Łpiech? Z jednej strony wybuja─Ć┼╝╦Ły nacjonalizm pcha─Ć┼╝╦Ł wszystkich do walki o niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł, kt─Ć┼╝╦Łra sta─Ć┼╝╦Ła si─Ć┼╝╦Ł celem nadrz─Ć┼╝╦Łdnym, kreuj─Ć┼╝╦Łcym najdziwniejsze pod s─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łcem sojusze. Z drugiej strony chciano wykorzysta─Ć┼╝╦Ł widoczne os─Ć┼╝╦Łabienie Europejczyk─Ć┼╝╦Łw: Anglik─Ć┼╝╦Łw w Indiach i Francuz─Ć┼╝╦Łw w Indochinach. Wszyscy r─Ć┼╝╦Łwnie─Ć┼╝╦Ł byli ─Ć┼╝╦Łwiadkami upadku dw─Ć┼╝╦Łch dotychczasowych pot─Ć┼╝╦Łg tworz─Ć┼╝╦Łcych ─Ć┼╝╦Łwczesny ─Ć┼╝╦Łwiat: najpierw Anglicy uciekali przed lud─Ć┼╝╦Łmi Wschodu – Japo─Ć┼╝╦Łczykami, a potem nieoczekiwanie pad─Ć┼╝╦Ł ten, kt─Ć┼╝╦Łrego w Azji uwa─Ć┼╝╦Łano za niezwyci─Ć┼╝╦Łonego obro─Ć┼╝╦Łc─Ć┼╝╦Ł honoru wszystkich ziem Wschodz─Ć┼╝╦Łcego S─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łca. I w obydwu wypadkach, jak g─Ć┼╝╦Łosi─Ć┼╝╦Ła rodz─Ć┼╝╦Łca si─Ć┼╝╦Ł w─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Łnie wojskowa legenda, r─Ć┼╝╦Łk─Ć┼╝╦Ł do ich kl─Ć┼╝╦Łski przy─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Ły─Ć┼╝╦Ła birma─Ć┼╝╦Łska armia. Mitologizowanie wyczyn─Ć┼╝╦Łw w─Ć┼╝╦Łasnego wojska nale─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ło do ulubionego repertuaru ─Ć┼╝╦Łrodk─Ć┼╝╦Łw gloryfikacji historii Birmy. Teraz tym bardziej, po latach niewoli, dzia─Ć┼╝╦Łania takie bardzo podnosi─Ć┼╝╦Ły nar─Ć┼╝╦Łd na duchu i motywowa─Ć┼╝╦Ły do walki, w kt─Ć┼╝╦Łrej zwyci─Ć┼╝╦Łstwo wydawa─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł by─Ć┼╝╦Ł w zasi─Ć┼╝╦Łgu r─Ć┼╝╦Łki. Ponadto zab─Ć┼╝╦Łjczo racjonalni komuni─Ć┼╝╦Łci dostarczali zar─Ć┼╝╦Łwno wyja─Ć┼╝╦Łnie─Ć┼╝╦Ł, dlaczego imperialistyczny ─Ć┼╝╦Łwiat musi upa─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł, jak i dawali gwarancj─Ć┼╝╦Ł, ─Ć┼╝╦Łe teraz jest najbardziej sprzyjaj─Ć┼╝╦Łcy moment do kszta─Ć┼╝╦Łtowania historii w─Ć┼╝╦Łasnymi r─Ć┼╝╦Łkami. Dla ludzi brzmia─Ć┼╝╦Ło to jak odczytanie proroctwa, trafne przewidzenie karmy dziej─Ć┼╝╦Łw. To nie mog─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł nie uda─Ć┼╝╦Ł! Aung San te─Ć┼╝╦Ł uleg─Ć┼╝╦Ł tej magii. Nic wi─Ć┼╝╦Łc dziwnego, ─Ć┼╝╦Łe partie i ich organizacje zbrojne mno─Ć┼╝╦Ły─Ć┼╝╦Ły si─Ć┼╝╦Ł jak grzyby po deszczu. Komuni─Ć┼╝╦Łci zwyci─Ć┼╝╦Łsko parli do przodu wsz─Ć┼╝╦Łdzie na ─Ć┼╝╦Łwiecie. Aung San doskonale czu─Ć┼╝╦Ł te nastroje – sam by─Ć┼╝╦Ł przecie─Ć┼╝╦Ł protagonist─Ć┼╝╦Ł tych wydarze─Ć┼╝╦Ł. Wiedzia─Ć┼╝╦Ł te─Ć┼╝╦Ł jednak, ─Ć┼╝╦Łe w ka─Ć┼╝╦Łdej chwili mo─Ć┼╝╦Łe doj─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł do jakiego─Ć┼╝╦Ł wybuchu. Przypadkowego b─Ć┼╝╦Łd─Ć┼╝╦Ł sprowokowanego. A to mo─Ć┼╝╦Łe da─Ć┼╝╦Ł Brytyjczykom pretekst do odegrania roli si─Ć┼╝╦Ły stabilizacyjnej w regionie. Tym bardziej, ─Ć┼╝╦Łe mieli plany pozostania na pograniczach Birmy jeszcze kilka lat po dekolonizacji, tereny tzw. „g─Ć┼╝╦Łrskich plemion” by─Ć┼╝╦Ły przecie─Ć┼╝╦Ł pod ich wy─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łczn─Ć┼╝╦Ł jurysdykcj─Ć┼╝╦Ł. Kto wie czy dla Birmy nie by─Ć┼╝╦Łoby to lepszym rozwi─Ć┼╝╦Łzaniem? By─Ć┼╝╦Ł mo─Ć┼╝╦Łe obecno─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł Anglik─Ć┼╝╦Łw mog─Ć┼╝╦Łaby na przyk─Ć┼╝╦Ład zapobiec wkroczeniu wojsk Kuomintangu, kt─Ć┼╝╦Łry wywar─Ć┼╝╦Ł najbardziej destrukcyjny wp─Ć┼╝╦Ływ na kszta─Ć┼╝╦Łtowanie si─Ć┼╝╦Ł stosunk─Ć┼╝╦Łw spo─Ć┼╝╦Łeczno-politycznych nowego pa─Ć┼╝╦Łstwa... Przysz─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łci jednak Aung San nie m─Ć┼╝╦Łg─Ć┼╝╦Ł przewidzie─Ć┼╝╦Ł. ─Ć┼╝╦Ły─Ć┼╝╦Ł wtedy chwil─Ć┼╝╦Ł. Wszyscy wok─Ć┼╝╦Ł, i on sam te─Ć┼╝╦Ł, krzyczeli: Anglik─Ć┼╝╦Łw nale─Ć┼╝╦Ły pozby─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł jak najpr─Ć┼╝╦Łdzej, za wszelk─Ć┼╝╦Ł cen─Ć┼╝╦Ł! Rozliczenie za─Ć┼╝╦Ł rozdawanych na prawo i lewo obietnic mo─Ć┼╝╦Łe przecie─Ć┼╝╦Ł poczeka─Ć┼╝╦Ł. A wi─Ć┼╝╦Łc, maj─Ć┼╝╦Łc ju─Ć┼╝╦Ł porozumienie z mniejszo─Ć┼╝╦Łciami w r─Ć┼╝╦Łku, biegiem do wybor─Ć┼╝╦Łw! Do nast─Ć┼╝╦Łpnego punktu z brytyjskich warunk─Ć┼╝╦Łw otwieraj─Ć┼╝╦Łcych drog─Ć┼╝╦Ł do dekolonizacji. Aung San osobi─Ć┼╝╦Łcie, razem z przewodnicz─Ć┼╝╦Łcym Thakin─Ć┼╝╦Łw, U Nu, typowa─Ć┼╝╦Ł kandydat─Ć┼╝╦Łw na pos─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Łw z list AFPFL. Wykszta─Ć┼╝╦Łcenie na razie liczy─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł najmniej. Jednoczesne wybory do Parlamentu i Zgromadzenia Konstytucyjnego odby─Ć┼╝╦Ły si─Ć┼╝╦Ł 9 kwietnia 1947 r. Liga AFPFL wygra─Ć┼╝╦Ła je ─Ć┼╝╦Łpiewaj─Ć┼╝╦Łco. Zdoby─Ć┼╝╦Ła 444 miejsca na 457 przy 90% frekwencji wyborczej. Totalne zwyci─Ć┼╝╦Łstwo! Przewodnicz─Ć┼╝╦Łcym Zgromadzenia Konstytucyjnego zosta─Ć┼╝╦Ł U Nu, kt─Ć┼╝╦Łry jak cz─Ć┼╝╦Łsto powtarza─Ć┼╝╦Ł, urz─Ć┼╝╦Łd ten zgodzi─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł obj─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł tylko na sze─Ć┼╝╦Ł─Ć┼╝╦Ł miesi─Ć┼╝╦Łcy. Pozostawa─Ć┼╝╦Ło doko─Ć┼╝╦Łczy─Ć┼╝╦Ł i zatwierdzi─Ć┼╝╦Ł konstytucj─Ć┼╝╦Ł, nad kt─Ć┼╝╦Łr─Ć┼╝╦Ł w po─Ć┼╝╦Łpiechu pracowali Aung Sun, U Nu i paru innych towarzyszy. By─Ć┼╝╦Ła jednoznacznie socjalistyczna w tre─Ć┼╝╦Łci, cho─Ć┼╝╦Ł s─Ć┼╝╦Łowo „socjalizm” jeszcze nie by─Ć┼╝╦Ło w niej u─Ć┼╝╦Łyte. W zasadzie wszystko, co planowa─Ć┼╝╦Ł Aung San, zosta─Ć┼╝╦Ło osi─Ć┼╝╦Łgni─Ć┼╝╦Łte. Og─Ć┼╝╦Łoszenie dnia uzyskania niepodleg─Ć┼╝╦Ło─Ć┼╝╦Łci by─Ć┼╝╦Ło ju─Ć┼╝╦Ł tylko kwesti─Ć┼╝╦Ł formaln─Ć┼╝╦Ł. Marzenia pokole─Ć┼╝╦Ł spe─Ć┼╝╦Łnione. I za chwil─Ć┼╝╦Ł najczarniejszy moment w dziejach Birmy. 19 lipca 1947 r. do sali, gdzie Aung San – jeszcze jako premier kolonialnego „samorz─Ć┼╝╦Łdnego” rz─Ć┼╝╦Łdu – obradowa─Ć┼╝╦Ł ze swoimi ministrami, wdar─Ć┼╝╦Ło si─Ć┼╝╦Ł kilku zamachowc─Ć┼╝╦Łw i dos─Ć┼╝╦Łownie rozerwa─Ć┼╝╦Ło go seriami z pistolet─Ć┼╝╦Łw maszynowych strzelaj─Ć┼╝╦Łcych kulami dum-dum. Wraz z nim zgin─Ć┼╝╦Ło na miejscu 6 jego wsp─Ć┼╝╦Łpracownik─Ć┼╝╦Łw, w tym jego starszy brat, dw─Ć┼╝╦Łch zmar─Ć┼╝╦Ło od odniesionych ran i tylko trzech prze─Ć┼╝╦Ły─Ć┼╝╦Ło ten atak. Zamachowcy pr─Ć┼╝╦Łbowali r─Ć┼╝╦Łwnie─Ć┼╝╦Ł zabi─Ć┼╝╦Ł U Nu, ale nie zastali go w domu. W chwili ─Ć┼╝╦Łmierci Aung San mia─Ć┼╝╦Ł 32 lata. By─Ć┼╝╦Ł uosobieniem tego wszystkiego, co Birma─Ć┼╝╦Łczycy chcieli widzie─Ć┼╝╦Ł w swoich przyw─Ć┼╝╦Łdcach. M─Ć┼╝╦Łody, pe─Ć┼╝╦Łen niespo─Ć┼╝╦Łytej energii, szale─Ć┼╝╦Łczo odwa─Ć┼╝╦Łny. Wszechstronnie wykszta─Ć┼╝╦Łcony, mimo ─Ć┼╝╦Łe sam o takich ludziach wyra─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł ironicznie: „za du─Ć┼╝╦Ło rozmawiaj─Ć┼╝╦Ł”. I jak kr─Ć┼╝╦Łl Alaungpaya, na kt─Ć┼╝╦Łrego si─Ć┼╝╦Ł powo─Ć┼╝╦Ływa─Ć┼╝╦Ł, by─Ć┼╝╦Ł zawsze zwyci─Ć┼╝╦Łski. Trudno uwierzy─Ć┼╝╦Ł, ─Ć┼╝╦Łe mimo prowadzenia tak intensywnej dzia─Ć┼╝╦Łalno─Ć┼╝╦Łci politycznej w wielu ─Ć┼╝╦Łrodowiskach naraz i zajmowania wysokich stanowisk w licznych organizacjach, nigdy nie trafi─Ć┼╝╦Ł do wi─Ć┼╝╦Łzienia. Ani jego przyjaciele, ani wrogowie nie mieli tego szcz─Ć┼╝╦Łcia. Posiada─Ć┼╝╦Ł cech─Ć┼╝╦Ł, kt─Ć┼╝╦Łra dla ka─Ć┼╝╦Łdego przyw─Ć┼╝╦Łdcy jest bardzo wa─Ć┼╝╦Łna, wr─Ć┼╝╦Łcz wymarzona – umia─Ć┼╝╦Ł rozmawia─Ć┼╝╦Ł z lud─Ć┼╝╦Łmi ze wszystkich ─Ć┼╝╦Łrodowisk i przekonywa─Ć┼╝╦Ł ich do swoich racji. Przynajmniej tak d─Ć┼╝╦Ługo, jak przebywali w jego obecno─Ć┼╝╦Łci. M─Ć┼╝╦Łwi─Ć┼╝╦Ł im to, co chcieli us─Ć┼╝╦Łysze─Ć┼╝╦Ł, lecz nie stara─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł im przypochlebia─Ć┼╝╦Ł. Raczej hipnotyzowa─Ć┼╝╦Ł swoj─Ć┼╝╦Ł osobowo─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł, m─Ć┼╝╦Łodzie─Ć┼╝╦Łcz─Ć┼╝╦Ł witalno─Ć┼╝╦Łci─Ć┼╝╦Ł i wizj─Ć┼╝╦Ł „nowego, wspania─Ć┼╝╦Łego ─Ć┼╝╦Łwiata” – cokolwiek by to znaczy─Ć┼╝╦Ło. Nawet wtedy, gdy jak na zje─Ć┼╝╦Łdzie wyborczym AFPFL w styczniu 1946 r., wyra─Ć┼╝╦Ła─Ć┼╝╦Ł si─Ć┼╝╦Ł z entuzjazmem o demokracji w Chinach czy ZSRR. T─Ć┼╝╦Łumy go uwielbia─Ć┼╝╦Ły. Oczywi─Ć┼╝╦Łcie by─Ć┼╝╦Ło wielu ludzi, b─Ć┼╝╦Łd─Ć┼╝╦Ł wiele si─Ć┼╝╦Ł, ─Ć┼╝╦Ływotnie zainteresowanych ─Ć┼╝╦Łmierci─Ć┼╝╦Ł Aung Sana. Zburzeniem tego jedynego filaru jedno─Ć┼╝╦Łci, na jakim opiera─Ć┼╝╦Ła si─Ć┼╝╦Ł dopiero powstaj─Ć┼╝╦Łca, niepodleg─Ć┼╝╦Ła Birma.

JeÂli chcesz przeczytaŠ ca│y artyku│ zaloguj siŕ
JeÂli nie posiadasz konta, zarejestruj siŕ

wersja do wydruku



AktualnoÂci:
Japońskie fascynacje...
Koreańska awangarda ...
Akustyczna Marika...
Wszystkie wojny fotor...
Naga prawda o pilotac...

Kapela ze Wsi Warszawa

Kimar Studio

wypady.pl

Subnet Internet (C)2003