Puls Žwiata
Poniedzia│ek, 28 maja 2018www.puls-swiata.pl
Puls Žwiata


RAPORT: Birma

UCHOD┼╣CY W POLSCE

NORYLSK: Miasto-widmo

KINO AFGANISTANU

Cenzura Internetu w Chinach

Mały Tybet w Nepalu

ARGENTYNA: Okruchy dyktatury

Strefa Kultury:
Literatura

Teatr

Kino

Muzyka

Wystawa

Kanon

BIBLIOTEKA:
LINKI

KSIĄŻKI

DOKUMENTY

GALERIA FOTO

 
ZALOGUJ



KINO AFGANISTANU

RENESANS KINA AFGAŃSKIEGO
Autor: Maria Amiri

Rodzi si─Ö nowy, narodowy fenomen ┼Ťwiatowej kinematografii – kino afga┼äskie. Po raz pierwszy filmy z tego kraju zdoby┼éy Z┼éoty Glob w Cannes. Trzy lata temu „Osam─Ö” w re┼╝yserii Siddiga Barmaka uznano tu za najlepszy film zagraniczny. Rok pó┼║niej nagrod─Ö otrzyma┼é obraz „Ziemia i popió┼é” Atiqa Rahimiego. Sukcesy festiwale re┼╝yserzy traktuj─ů jednak nie tylko jako osobisty sukces lecz równie┼╝ – nagrod─Ö dla ca┼éego Afganistanu.

„Osama” pokazuje ┼╝ycie pod rz─ůdami talibów. W Afganistanie ten okres kojarzy si─Ö ze strachem i narzuconymi przez nich zakazami. Dla kobiet by┼é to czas wykluczenia z ┼╝ycia spo┼éecznego. G┼éówn─ů bohaterk─ů filmu jest dziewczynka, która musi przebiera─ç si─Ö za ch┼éopca, by znale┼║─ç prac─Ö potrzebn─ů do utrzymania matki oraz babki. Wkrótce zostaje zdemaskowana, a „przest─Öpstwo” zdeterminuje jej dalsze ┼╝ycie. Nagrody w Cannes wywo┼éa┼éy fal─Ö zainteresowania afga┼äskim kinem. Re┼╝yserzy z Afganistanu chc─ů nada─ç rodzimej kinematografii nowy kierunek, zachowuj─ůc przy lokalny koloryt. Przedsi─Öwzi─Öcie to wymaga jednak du┼╝ego wsparcia finansowego, potrzebnego, by zbudowa─ç nowe wytwórnie, stworzy─ç studia filmowe, wyszkoli─ç kadry, zapatrzy─ç je w nowoczesny sprz─Öt. Musz─ů powsta─ç warunki, które pozwala┼éyby m┼éodemu pokoleniu filmowców realizowa─ç ambitne d┼éugometra┼╝owe filmy. 23 lata wojny oznacza┼éy zastój w kinematografii. Wraz z falami uchod┼║ców i emigrantów kraj opu┼Ťcili znakomici arty┼Ťci, w tym re┼╝yserzy. Ludzie filmu wyje┼╝d┼╝ali do Iranu i Pakistanu, ale i do krajów europejskich – Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii. Cz─Ö┼Ť─ç trafi┼éa do Moskwy, równie┼╝ w czasach wojny z Armi─ů Czerwon─ů. Wielu artystów afga┼äskich mieszka w Stanach Zjednoczonych. Kino zawita┼éo do Afganistanu mniej wi─Öcej sto lat temu. Pierwsza projekcja mia┼éa miejsce w Kabulu, na dworze królewskim emira Habibullaha (1901-1919). Pierwsza projekcja publiczna odby┼éa si─Ö w czasach jego nast─Öpcy, emira Amanullaha (1919-1929). By┼é to film niemy, wy┼Ťwietlony w Paghman, znanej miejscowo┼Ťci wypoczynkowej pod Kabulem. Wkrótce w samym Kabulu, w szkole Esteglal, zacz─Öto wy┼Ťwietla─ç filmy europejskie. Kiedy w 1934 r. królem zosta┼é Mohamad Zahir Szah, w kinach dominowa┼éy filmy niemieckie. Pó┼║niej popularno┼Ť─ç zdoby┼éo kino indyjskie – do dzi┼Ť filmy z Bollywood ciesz─ů si─Ö tu du┼╝─ů popularno┼Ťci─ů. Pierwsza produkcja afga┼äska to obraz z 1946 r. „Eszg-o-dusti” („Mi┼éo┼Ť─ç i przyja┼║┼ä”). W pewnym sensie by┼éa to koprodukcja afga┼äsko-indyjska, w filmie grali arty┼Ťci teatru Kabul oraz aktorki indyjskie. Afga┼äska publiczno┼Ť─ç przyj─Ö┼éa rodzim─ů produkcj─Ö bardzo dobrze. Nowa dziedzina sztuki rozwija┼éa si─Ö jednak powoli, ze wzgl─Ödu na ustawiczny brak pieni─Ödzy. W latach 60. w ko┼äcu powsta┼é Instytut Afghan Film oraz kilka niezale┼╝nych wytwórni filmowych, m.in. Nazer Film czy Ariana Film (obok – wywiad z za┼éo┼╝ycielem tej drugiej, Latifem Ahmadim). Na projekcje w ca┼éym kraju przychodzi┼éy ca┼ée rodziny. W samym Kabulu funkcjonowa┼éo 18 kin. Jednak lata 70. przynios┼éy upadek rodzimego kina. Zapocz─ůtkowa┼éa go interwencja Zwi─ůzku Radzieckiego (1978-1989), potem wojna domowa. Dzie┼éa zniszczenia dope┼énili talibowie w latach 1996-2001, którzy uznali filmy i ca┼é─ů sztuk─Ö za pochodz─ůce z Zachodu z┼éo. Nawet w latach rz─ůdów komunistów, pocz─ůwszy od 1978 r., mo┼╝na by┼éo jeszcze produkowa─ç filmy propagandowe. Po 1986 r., kiedy w┼éadz─Ö obj─ů┼é prezydent Nad┼╝ibullah, cenzura uleg┼éa nawet rozlu┼║nieniu – wytwórnie mog┼éy dzia┼éa─ç, cho─ç w ┼Ťcis┼éej zale┼╝no┼Ťci od pa┼ästwowego Instytutu Afghan Film. Prywatni producenci traktowali jednak te warunki z niech─Öci─ů. Latif Ahmadi zamkn─ů┼é swoj─ů firm─Ö (pó┼║niej zosta┼é jednak szefem Instytutu). Najgorsze mia┼éo jednak nadej┼Ť─ç.

JeÂli chcesz przeczytaŠ ca│y artyku│ zaloguj siŕ
JeÂli nie posiadasz konta, zarejestruj siŕ

wersja do wydruku



AktualnoÂci:
Japońskie fascynacje...
Koreańska awangarda ...
Akustyczna Marika...
Wszystkie wojny fotor...
Naga prawda o pilotac...

Kapela ze Wsi Warszawa

Kimar Studio

wypady.pl

Subnet Internet (C)2003