Puls Žwiata
Pi▒tek, 19 pa╝dziernika 2018www.puls-swiata.pl
Puls Žwiata


Raport: uchod┼║cy wewn─Ötrzni

WŁOCHY: Polityka prorodzinna

Imre Kert├ęsz

Fotoreporta┼╝: Festiwal ViaThea

Most na Wsch├│d: Chorwacja

Bia┼éoru┼Ť: rolnictwa stan wyj─ůtkowy

Irak: Showbiznes po dyktaturze

Saddam Husajn przed s─ůdem

Strefa Kultury:
Literatura

Teatr

Kino

Muzyka

Wystawa

Kanon

BIBLIOTEKA:
LINKI

KSIĄŻKI

DOKUMENTY

GALERIA FOTO

 
ZALOGUJ

grudzie˝ 2004 Numer 9


 NUMER grudzie˝ 2004 Uchod┼║cy wewn─Ötrzni, tzw. internally displaced persons, to ludzie, kt├│rzy zostali zmuszeni do opuszczenia swoich dom├│w, ale wci─ů┼╝ pozostaj─ů w ojczy┼║nie. W ┼Ťwietle prawa mi─Ödzynarodowego nie ma mo┼╝liwo┼Ťci udzielenia im skutecznej pomocy, je┼╝eli nie chce tego rz─ůd danego kraju. Problem ten dotyka 25 milion├│w ludzi na calym ┼Ťwiecie, a interesuj─ů si─Ö nim niemal wyl─ůcznie eksperci organizacji mi─Ödzynarodowych. W obszernym raporcie przybli┼╝amy naszym Czytelnikom t─Ö problematyk─Ö.
W bie┼╝─ůcym numerze PULSU ┼ÜWIATA piszemy r├│wnie┼╝ o prorodzinnej polityce rz─ůdu Silvio Berlusconiego, o ciemnych stronach ludzkich los├│w, kt├│re studiuje w swej tw├│rczo┼Ťci Imre Kertesz, a tak┼╝e publikujemy fotoreporta┼╝ z niezbyt znanego jeszcze, ale maj─ůcego perspektywy, festiwalu teatr├│w ulicznych ViaThea w Zgorzelcu.
W ramach cyklu MOST NA WSCH├ôD prezentujemy Chorwacj─Ö - kraj, kt├│ry cieszy si─Ö statusem kandydackim lecz ma jeszcze przed sob─ů olbrzymi─ů prac─Ö do wykonania. Trybunal Haski wci─ů┼╝ poszukuje chorwackich wojskowych oskar┼╝onych o zbrodnie wojenne i przeciw ludzko┼Ťci, trwa sp├│r ze Sloweni─ů o przebieg granicy mi─Ödzy oboma krajami, gospodarka kuleje, a ┼Ťwiat nie jest jeszcze pewny czy mo┼╝na wierzy─ç zreformowanym nacjonalistom z rz─ůdz─ůcej partii HDZ. Z drugiej jednak strony Zagrzeb odbudowuje stosunki z dawnymi republikami Jugoslawii - nawet Serbia i Czarnog├│ra staje si─Ö sprzymierze┼äcem. Warto pozna─ç nowe oblicze Chorwacji.
W reporta┼╝u z Bialorusi zagl─ůdamy na najgl─Öbsz─ů prowincj─Ö tego kraju. Podupadle rolnictwo, gn─Öbione kl─Öskami urodzaju, zarz─ůdzane przez prezydenta stany wyj─ůtkowe, ┼╝olnierze odkomenderowani do zbioru plon├│w... Nawet kolchoz, kt├│rym zarz─ůdzal niegdy┼Ť Aleksander ┼üukaszenka, nie mo┼╝e zosta─ç odwiedzony przez cudzoziemskiego turyst─Ö. Taki jest obraz wsi u naszego wschodniego s─ůsiada.
Numer zamykamy dwoma tekstami dotycz─ůcymi Iraku. W reporta┼╝u o odradzaj─ůcej si─Ö na pogorzelisku irackiej scenie muzycznej Jacek Kaczmarek przedstawia gwiazdy irackiej estrady i ┼╝ycie ┼Ťrodowiska artystycznego Bagdadu. Natomiast drugi tekst po┼Ťwi─Öcili┼Ťmy postaci bylego prezydenta. Saddam Husejn oczekuje na proces, wydaje si─Ö, ┼╝e to koniec dyktatora. Co ma na sumieniu? Jakim byl czlowiekiem i przyw├│dc─ů? Jakim jest teraz wi─Ö┼║niem?
┼╗yczymy Wam milej luktury.
Redakcja

SPIS TREŽCI:


Raport: uchod┼║cy wewn─Ötrzni

Wsp├│┼éczesna mapa ┼Ťwiata pe┼éna jest dramatycznych konflikt├│w zbrojnych – czasem jeszcze mi─Ödzynarodowych, ale najcz─Ö┼Ťciej lokalnych, niezmiennie jednak pe┼énych nieludzkiego, cho─ç ludzk─ů r─Öka zadawanego, okrucie┼ästwa. Nieod┼é─ůczn─ů cz─Ö┼Ťci─ů wojennego krajobrazu s─ů wci─ů┼╝ tysi─ůce uciekaj─ůcych ludzi, tymczasowe obozy, n─Ödzne namioty, g┼é├│d, choroby, dostarczana wbrew stronom konfliktu pomoc humanitarna. Przywykli┼Ťmy do widoku ludzi migruj─ůcych po stracie bliskich, domu, z obawy o ┼╝ycie, przera┼╝onych i zagubionych. Ludzi tak ukazywanych w migawkach telewizyjnych i fotografii prasowej potocznie zwykli┼Ťmy nazywa─ç uchod┼║cami. Najcz─Ö┼Ťciej jednak zastosowanie tego terminu – je┼Ťli we┼║mie si─Ö pod uwag─Ö definicj─Ö z Konwencji Genewskiej o Statusie Uchod┼║cy z 1951 roku – jest b┼é─Ödem. Jak wskazuj─ů statystyki, wsp├│┼écze┼Ťnie niepor├│wnywalnie cz─Ö┼Ťciej mamy do czynienia z odr─Öbnym poj─Öciem prawa mi─Ödzynarodowego, a mianowicie z tzw. „internally displaced people” (IDP), w polskiej literaturze t┼éumaczonym jako „uchod┼║cy wewn─Ötrzni”. Aktualnie ocenia si─Ö, ┼╝e na ┼Ťwiecie jest ponad 25 milion├│w IDP. Ta liczba znacznie przewy┼╝sza ilo┼Ť─ç migruj─ůcych po ┼Ťwiecie uchod┼║c├│w – jest ich szacunkowo oko┼éo 13 milion├│w.

Niezbyt du┼╝y kawa┼éek ┼Ťwiata – 5 tys. km kw. Pi─Ökna, g├│rzysta kraina, pe┼éna ┼╝yznych ziem, zielonych las├│w, bogatych w owoce ogrod├│w. Skrawek ziemi, a zrodzi┼é w dw├│ch narodach – Azerach i Ormianach – tyle nienawi┼Ťci. W walkach o niego dziesi─ůtki tysi─Öcy istnie┼ä zosta┼éo zabranych, a o wiele wi─Öcej, ponad milion, skazano na tu┼éaczk─Ö i swoist─ů, trwaj─ůca ponad dekad─Ö bezdomno┼Ť─ç. G├│rny Karabach.

  Azja
Uchod┼║cy wewn─Ötrzni w Azji.

  AFRYKA
Uchod┼║cy wewn─Ötrzni w Afryce.

Uchodźcy wewnętrzni w Ameryce Środkowej i Południowej.

  Europa
Uchod┼║cy wewn─Ötrzni w Europie.

Uchod┼║cy wewn─Ötrzni na Bliskim Wschodzie.


WŁOCHY: Polityka prorodzinna

ROZMNA┼╗AJCIE SI─ś! – wzywa w┼éoski rz─ůd. Znaczny spadek urodzin we W┼éoszech spowodowa┼é, ┼╝e od 1 grudnia 2003 r. do 31 grudnia 2004 r. drugie i kolejne dziecko, kt├│re przyjdzie na ┼Ťwiat, otrzyma od pa┼ästwa czek na 1000 euro. Nagroda za rozmna┼╝anie si─Ö?

Imre Kert├ęsz

W poprzedniej ods┼éonie kulturalnych stronic PULSU ┼ÜWIATA miejsce specjalne po┼Ťwi─Öcili┼Ťmy g┼éo┼Ťnemu filmowemu dzie┼éu z tez─ů, budz─ůcemu wiele kontrowersyjnych opinii – obrazowi „Fahrenheit 9.11” Michaela Moore’a. Sztuka niejedno ma imi─Ö... I dzi┼Ť, by─ç mo┼╝e dla r├│wnowagi, owe strony – wci─ů┼╝, jakby nie by┼éo, pozostaj─ůce jednym z podstawowych sposob├│w, maj─ůcych na celu wy┼éonienie albo podkre┼Ťlenie najwarto┼Ťciowszych talent├│w ┼Ťwiatowej, albo „mi─Ödzykontynentalnej polskiej sztuki” – oddajemy we w┼éadanie arty┼Ťcie zgo┼éa odmiennemu.

Fotoreporta┼╝: Festiwal ViaThea

Uliczki przygranicznego miasta Goerlitz, na co dzie┼ä spokojne i romantyczne, raz do roku zmieniaj─ů si─Ö w du┼╝─ů, barwn─ů scen─Ö. Dzieje si─Ö tak dzi─Öki Mi─Ödzynarodowemu Festiwalowi Teatru Ulicznego ViaThea, kt├│ry odby┼é si─Ö ju┼╝ po raz dziesi─ůty. Na drogach i placach pojawi┼éy si─Ö grupy z ca┼éego ┼Ťwiata, popisuj─ůc si─Ö zdolno┼Ťciami artystycznymi.

Most na Wsch├│d: Chorwacja

Pierwsza dekada samodzielnego istnienia Chorwacji up┼éyn─Ö┼éa pod znakiem wojny, a potem autorytarnych rz─ůd├│w prezydenta Franjo Tudjmana, tw├│rcy niepodleg┼éego pa┼ästwa chorwackiego. Mo┼╝na z powodzeniem nazwa─ç j─ů dziesi─Öcioleciem straconym, zamkni─Ötym symbolicznie ┼Ťmierci─ů prezydenta. Lecz od momentu, w kt├│rym do w┼éadzy dosz┼éa opozycja, Chorwaci w imponuj─ůcym tempie staraj─ů si─Ö odrobi─ç stracone lata. Listy sukces├│w i problem├│w, z kt├│rymi wci─ů┼╝ trzeba si─Ö upora─ç, s─ů jednak r├│wnie d┼éugie.

Dziewi─Ö─ç lat po zako┼äczeniu wojny i podpisaniu grudniowego Porozumienia Pokojowego (Dayton 1995) proces powrotu tysi─Öcy chorwackich Serb├│w wci─ů┼╝ przebiega bardzo mozolnie. Z ponad 300.000 uchod┼║c├│w wr├│ci┼é zaledwie co trzeci, a to oznacza, ┼╝e ponad 200 tysi─Öcy wci─ů┼╝ przebywa poza granicami kraju.

Bia┼éoru┼Ť: rolnictwa stan wyj─ůtkowy

Z szosy wie┼Ť wygl─ůda nie najgorzej. Ca┼ékiem niedawno wybudowana szko┼éa, r├│wny rz─ůd jednakowych, jasnozielonych domk├│w. Dawny gospodarz dba o niegdysiejsze w┼éo┼Ťci. Pami─Öta. Nawet hen, na mi┼äskim Olimpie nie pu┼Ťci┼é w niepami─Ö─ç trzech lat sp─Ödzonych tu na pocz─ůtku kariery. Reszt─Ö przys┼éania zielony szpaler drzew. Za nimi kryj─ů si─Ö w┼éa┼Ťciwe zabudowania sowchozu Gorodiec. Stoj─ůc plecami w kierunku nowej szko┼éy, efekt├│w dzia┼éania wszechmocnej r─Öki doszuka─ç si─Ö trudniej. Sowchoz, kt├│rym od 1987 roku zarz─ůdza┼é Aleksander ┼üukaszenko, nie r├│┼╝ni si─Ö zbytnio od tych, jakie rozsiane s─ů po ca┼éym kraju. Tutaj, na wschodzie, w obwodzie mohylewskim, pa┼ästwowe gospodarstwa maj─ů ju┼╝ d┼éugoletni─ů tradycj─Ö. Kolektywizacja i nacjonalizacja maj─ůtku odbywa┼éa si─Ö falami w latach 20. i 30. Nawet najstarsi mieszka┼äcy nie bardzo pami─Ötaj─ů, co poprzedza┼éo ko┼échozowo-sowchozow─ů er─Ö.

Irak: Showbiznes po dyktaturze

Karada - najwi─Öksza handlowa ulica Bagdadu - rozbrzmiewa piosenkami Szirin, Samiry Said i Roubi. G┼éo┼Ťniki zamontowane nad drzwiami ma┼éych sklepik├│w bucz─ů przesterem, powoduj─ůc, ┼╝e ha┼éas ulicy staje si─Ö jeszcze trudniejszy do zniesienia. D┼║wi─Öki arabskiej muzyki popularnej mieszaj─ů si─Ö z g┼éosem muezzina, kt├│ry nawo┼éuje na modlitw─Ö z pobliskiego szyickiego meczetu. W sklepie prowadzonym przez brodatego Hishama jest nie lepiej. Kopiarka do ta┼Ťm magnetofonowych staje i z j─Ökiem zawraca za ka┼╝dym razem, kiedy ko┼äczy si─Ö proces produkcyjny kolejnej kasety. Na ┼Ťciennej p├│┼éce le┼╝─ů same "original copy" p┼éyt i ta┼Ťm z Egiptu, Libanu i Zjednoczonych Emirat├│w Arabskich. Oznacza to tyle, ┼╝e materia┼é zosta┼é skopiowany z oryginalnej p┼éyty. Tym samym, teoretycznie, kupuj─ůc kr─ů┼╝ek mo┼╝emy liczy─ç na to, ┼╝e p┼éyta zawiera─ç b─Ödzie nagranie dobrej jako┼Ťci. Ale praktyka cz─Östo odbiega od teorii „oryginalnej kopii”.

Saddam Husajn przed s─ůdem

Re┼╝im Saddama Husajna upad┼é ju┼╝ ponad rok temu. Trudno jednak m├│wi─ç, by Irak mia┼é si─Ö ku lepszemu. Dyktator zapewne za kilka miesi─Öcy stanie wreszcie przed s─ůdem, ale nawet je┼╝eli zostanie skazany na ┼Ťmier─ç – kilkudziesi─Öcioletnie dziedzictwo jego rz─ůd├│w i wydarzenia ostatnich lat pozostawi─ů d┼éugotrwa┼ée pi─Ötno na losie niemal ka┼╝dego Irakijczyka.

Ponad dwa tysi─ůce os├│b liczy┼éa lista prawnik├│w ch─Ötnych do bronienia Saddam Husajna przed irackim trybuna┼éem, kilkuset z nich stanowili cz┼éonkowie europejskiej i ameryka┼äskiej palestry. Jednak do dzi┼Ť nie jest pewne, kto b─Ödzie reprezentowa┼é dyktatora, poniewa┼╝ informacje docieraj─ůce do medi├│w s─ů co najmniej niesp├│jne, je┼Ťli nie sprzeczne.



AktualnoÂci:
Japońskie fascynacje...
Koreańska awangarda ...
Akustyczna Marika...
Wszystkie wojny fotor...
Naga prawda o pilotac...

Kapela ze Wsi Warszawa

Kimar Studio

wypady.pl

Subnet Internet (C)2003