Puls Žwiata
Pi▒tek, 19 pa╝dziernika 2018www.puls-swiata.pl
Puls Žwiata


Raport: Szwajcaria

Francis Fukuyama

Ukraińska rewolucja

Bia┼éoru┼Ť

Most na Wschód: Mołdawia

Irak: przesiedlenia

Sebastião Salgado

Voo Voo & Osjan

Strefa Kultury:
Literatura

Teatr

Kino

Muzyka

Wystawa

Kanon

BIBLIOTEKA:
LINKI

KSIĄŻKI

DOKUMENTY

GALERIA FOTO

 
ZALOGUJ

kwiecie˝ 2005 Numer 10


 NUMER kwiecie˝ 2005 Koniec roku zbiega si─Ö z wydaniem 10. numeru Pulsu ┼Üwiata. Przez miniony okres uda┼éo nam si─Ö opisa─ç szereg wa┼╝nych zagadnie┼ä wsp├│┼éczesnego ┼Ťwiata. Wiele z nich nie znalaz┼éo dot─ůd miejsca na ┼éamach polskiej prasy. Z sygna┼é├│w, kt├│re do nas docieraj─ů, wynika, ┼╝e nasze artyku┼éy s─ů pomocne zar├│wno dla Czytelnik├│w pragn─ůcych poszerzy─ç swoj─ů wiedz─Ö o ┼Ťwiecie, jak i dla tych, kt├│rzy swoimi dzia┼éaniami mog─ů na ten ┼Ťwiat wp┼éywa─ç. Podczas pomara┼äczowej rewolucji po┼Ťwi─Öcony Ukrainie blok artyku┼é├│w z nr 5 sta┼é si─Ö cenn─ů pomoc─ů zar├│wno dla dzia┼éaczy organizacji pozarz─ůdowych, jak i dla polskich pos┼é├│w do Parlamentu Europejskiego.

Chcemy nadal pomaga─ç w lepszym zrozumieniu tego, co dzieje si─Ö w bli┼╝szych i dalszych zak─ůtkach Ziemi, a gdy trzeba – w podj─Öciu koniecznych wyzwa┼ä. Przed nami jeszcze d┼éuga droga. Liczymy, ┼╝e b─Ödziemy ni─ů i┼Ť─ç razem z Wami. W imieniu ca┼éej redakcji ┼╝ycz─Ö wszelkiej pomy┼Ťlno┼Ťci w 2005 roku.

Michał Missala
/redaktor naczelny/


Nagroda dla Pulsu Świata

10 grudnia, w rocznic─Ö uchwalenia Powszechnej Deklaracji Praw Cz┼éowieka, Amnesty International przyzna┼éa Nagrod─Ö Dziennikarsk─ů za najlepszy tekst po┼Ťwi─Öcony prawom cz┼éowieka. Mi┼éo nam poinformowa─ç, ┼╝e statuetk─Ö odebra┼éa Natalia Bloch za artyku┼é „Nie jeste┼Ťmy Buddami. Tybeta┼äski ruch na uchod┼║stwie”, opublikowany w 8 numerze Pulsu ┼Üwiata. Autorka jest doktorantk─ů PAN w Poznaniu. Naukowo i spo┼éecznie zajmuje si─Ö uchod┼║cami tybeta┼äskimi w Indiach i Nepalu. Sp─Ödzi┼éa z nimi blisko po┼éow─Ö minionego roku.

Nagrodzony tekst opisuje problemy i rozterki tybeta┼äskich uchod┼║c├│w w Indiach. Cho─ç bardzo szanuj─ů Dalajlam─Ö, jako autorytet moralny i przyw├│dc─Ö duchowego, nie wszyscy zgadzaj─ů si─Ö z jego polityk─ů wyrzeczenia si─Ö przemocy i otwarcia na kompromis z rz─ůdem chi┼äskim. W┼Ťr├│d m┼éodych uchod┼║c├│w, kt├│rzy cz─Östo nie znaj─ů ju┼╝ swojej ojczyzny, narasta zniecierpliwienie...

Kapitu┼éa Nagrody w sk┼éadzie: profesor Andrzej Zoll – Rzecznik Praw Obywatelskich, Krystyna Kurczab-Redlich – niezale┼╝na dziennikarka, laureatka Nagrody Dziennikarskiej AI 2003, Piotr Zaremba – publicysta, Konstanty Gebert - publicysta, Kinga D─ůbrowska – prezeska Amnesty International Polska przyzna┼éa ponadto trzy wyr├│┼╝nienia:
- Robertowi Stefanickiemu z „Gazety Wyborczej” za tekst „Wsp├│┼éczucie tanim kosztem” po┼Ťwi─Öcony odszkodowaniom dla rodzin ofiar wojny w Iraku,
- Annie Che┼émi┼äskiej i Mariuszowi Janikowi z Pulsu ┼Üwiata za tekst „Nieobecni” opisuj─ůcy sytuacj─Ö uchod┼║c├│w wewn─Ötrznych (nr 9),
- W┼éodzimierzowi Szczepa┼äskiemu z „┼╗ycia Warszawy” za tekst „Gwa┼ét? Nie widz─Ö, nie s┼éysz─Ö, wol─Ö milcze─ç…” po┼Ťwi─Öcony przemocy seksualnej wobec kobiet.

SPIS TREŽCI:


Raport: Szwajcaria

Szwajcarzy przez stulecia z mozo┼éem budowali w Alpach swoj─ů w┼éasn─ů, odci─Öt─ů od ┼Ťwiata, Arkadi─Ö. Bardzo si─Ö do niej przywi─ůzali, ka┼╝da zmiana przebija si─Ö tu powoli i przy zaci─Ötych dyskusjach. Nie do┼Ť─ç jednak, ┼╝e ┼Ťwiat dopada ten kraj na jego w┼éasnym podw├│rku, cho─çby poprzez imigrant├│w i wi─Özy globalnej gospodarki, to jeszcze w drzazgi poszed┼é wizerunek kraju bez wad i win. Nadesz┼éy dla Szwajcarii czasy prze┼éomu, kt├│rych ewidentnymi sygna┼éami s─ů wst─ůpienie pa┼ästwa do ONZ, a z drugiej strony wygrana populist├│w w wyborach.

Rozmowa z Andr├ę von Graffenriedem, Ambasadorem Szwajcarii w Polsce

Tak trudnych lat, jak tych kilka minionych, Szwajcarzy nie prze┼╝ywali od II wojny ┼Ťwiatowej. Na spo┼éecze┼ästwo traktuj─ůce dobrobyt i ┼Ťwi─Öty spok├│j jako pewniki, a na dodatek prze┼Ťwiadczone o perfekcyjno┼Ťci stworzonej przez siebie wsp├│lnoty spad┼éy kolejne kl─Öski: upadek mitu „czystych r─ůk”, silnej gospodarki, bezpiecze┼ästwa. Ju┼╝ pierwszy cios – kontrowersje wok├│┼é zachowania w┼éadz podczas II wojny ┼Ťwiatowej oraz sprawa ulokowanych tu oszcz─Ödno┼Ťci zgromadzonych przed t─ů wojn─ů przez ┼╗yd├│w z ca┼éej Europy – by┼é piorunuj─ůcy. Nagle Berno zacz─Ö┼éo by─ç postrzegane jako „milcz─ůcy sojusznik” III Rzeszy, neutralno┼Ť─ç kraju okaza┼éa si─Ö by─ç cokolwiek dyskusyjna, za┼Ť honor bankier├│w zosta┼é naruszony.

Wywiad z Ulrichem Schwendimannem, dyrektorem Polsko-Szwajcarskiej Izby Przemysłu i Handlu

Pomimo, ┼╝e Szwajcaria dopiero od niedawna jest cz┼éonkiem ONZ, to jednak niejeden kraj mo┼╝e jej pozazdro┼Ťci─ç bogatego dorobku na polu humanitarnym i w sferze praw cz┼éowieka. Cudzoziemcy stanowi─ů tu ponad 20% spo┼Ťr├│d ponad 7 mln mieszka┼äc├│w. Szwajcaria ma wi─Öc obok Luksemburga i Liechtensteinu najwy┼╝szy odsetek nie-obywateli w┼Ťr├│d kraj├│w Europy.

Francis Fukuyama

Wywiad z Francisem Fukuyam─ů W zwi─ůzku z tym, ┼╝e ostatnio, w marcu 2004 r., przebywa┼é Pan w Warszawie, promuj─ůc ksi─ů┼╝k─Ö dotycz─ůc─ů biotechnologii “Koniec cz┼éowieka”, chcia┼éabym rozpocz─ů─ç pytaniem o biotechnologi─Ö. W ksi─ů┼╝ce podkre┼Ťla Pan potrzeb─Ö przyj─Öcia mi─Ödzynarodowych regulacji w tej dziedzinie. Czy co┼Ť wa┼╝nego dokona┼éo si─Ö w tym zakresie od tamtej pory? W zasadzie nie uwa┼╝am, ┼╝e regulacje mi─Ödzynarodowe stanowi─ů priorytet. Ka┼╝de pa┼ästwo musi najpierw okre┼Ťli─ç sw├│j stosunek wobec tej technologii i ustanowi─ç w┼éasny system kontroli. Dopiero w dalszej kolejno┼Ťci mo┼╝na zaj─ů─ç si─Ö ustanowieniem mi─Ödzynarodowych standard├│w. Pewne wysi┼éki na rzecz ┼Ťwiatowego zakazu klonowania maj─ů miejsce w ONZ, jednak s─ů one blokowane z tych samych powod├│w, co przyj─Öcie odpowiedniego ustawodawstwa w Stanach Zjednoczonych. Wi─ů┼╝e si─Ö to z debat─ů pomi─Ödzy grupami pro-life, kt├│re domagaj─ů si─Ö przyj─Öcia zakazu wszelkich form klonowania, w tym tak┼╝e w celach naukowych, a tymi, kt├│rzy optuj─ů tylko za zakazem klonowania w celach reprodukcyjnych. W rezultacie, zar├│wno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Organizacji Narod├│w Zjednoczonych mamy do czynienia z sytuacj─ů patow─ů, tak wi─Öc nic nie uda┼éo si─Ö zrobi─ç w tej kwestii.


Ukraińska rewolucja

Jedynie g┼éos oddany na... Jezusa Chrystusa nie wzbudza┼é emocji. O prawie ka┼╝dy z pozosta┼éych dw├│ch tysi─Öcy w komisji wyborczej nr 33 w Kowlu wybucha┼éa gor─ůca dyskusja.

Kij├│w to wielka europejska metropolia. Ka┼╝dy, kto cho─ç raz by┼é na Ukrainie bez trudu zauwa┼╝y, ┼╝e stolica i reszta kraju to dwa zupe┼énie r├│┼╝ne ┼Ťwiaty. To, co rzuca si─Ö tu w oczy najbardziej, to przestronne place, pi─Ökne, zadbane secesyjne kamienice, nowoczesne biurowce, dyskretnie wkomponowane w miejski krajobraz. G┼é├│wna ulica, Chreszczatyk – szeroki bulwar, pe┼éen modnych, zachodnich sklep├│w, kt├│rego centralnym punktem jest Majdan Nezale┼╝nosti to prawdziwa wizyt├│wka stolicy. „Tu, ┼╝eby nad Dniepr wzlecie─ç, skrzyde┼é nie potrzeba” pisze ukrai┼äski poeta O┼ée┼Ť ┼üupij. W tej scenerii rozgrywa si─Ö Pomara┼äczowa Rewolucja, walka ze skorumpowanymi urz─Ödnikami prezydenta Kuczmy o prawo narodu ukrai┼äskiego do decydowania o swojej przysz┼éo┼Ťci.

Kiedy 18 listopada jechali┼Ťmy tam jako mi─Ödzynarodowi obserwatorzy, w polskich mediach druga tura wybor├│w prezydenckich u naszych s─ůsiad├│w by┼éa marginalizowana. Ju┼╝ wkr├│tce jednak Ukraina nie schodzi┼éa z pierwszych stron gazet.

Bia┼éoru┼Ť

Wywiad z Iharem Lalkou’em, przewodnicz─ůcym komisji mi─Ödzynarodowej opozycyjnego Bia┼éoruskiego Frontu Narodowego

Most na Wschód: Mołdawia

NIGDZIE – tak zatytu┼éowa┼é kilka lat temu „The Economist” materia┼é po┼Ťwi─Öcony Mo┼édawii. Kraj ten funkcjonuje w ┼Ťwiadomo┼Ťci Zachodu – o ile w og├│le funkcjonuje – jako ogniwo ┼éa┼äcucha tranzytowego nielegalnych imigrant├│w, „rezerwuar nerek” do nie rejestrowanych transplantacji, wreszcie jako ojczyzna tysi─Öcy prostytutek i pracuj─ůcych na czarno robotnik├│w. Przez ponad dekad─Ö zaogniony konflikt o niepodleg┼éo┼Ť─ç Naddniestrza, separatystyczne ambicje Gagauzji, fatalny stan gospodarki oraz przekonanie Rosji o tym, ┼╝e Mo┼édawia nale┼╝y do jej strefy wp┼éyw├│w, odstrasza┼éy Uni─Ö Europejsk─ů od zacie┼Ťniania wi─Öz├│w z tym pa┼ästwem. W ostatnich latach w Brukseli u┼Ťwiadomiono sobie, ┼╝e w bliskiej perspektywie – po rozszerzeniu UE o Bu┼égari─Ö i Rumuni─Ö – wszystkie te problemy znajd─ů si─Ö tu┼╝ za granic─ů. Europa pr├│buje wi─Öc ostro┼╝nie przygotowa─ç Mo┼édawi─Ö na zacie┼Ťnienie wsp├│┼épracy. Obie strony traktuj─ů jednak ten proces bez entuzjazmu i, jak si─Ö wydaje, b─Ödzie on trwa─ç jeszcze bardzo d┼éugo.

Powsta┼ée w rezultacie rozpadu ZSRR pa┼ästwo mo┼édawskie, w kt├│rego granicach znajduje si─Ö jedynie cz─Ö┼Ť─ç historycznej Mo┼édawii, przez stulecia znajduj─ůcej si─Ö w silnych zwi─ůzkach politycznych i kulturowych z Rzecz─ůpospolit─ů oraz z Europ─ů Zachodni─ů, pozostaje wsp├│┼écze┼Ťnie – zar├│wno przez Polak├│w, jak i zachodnich Europejczyk├│w – zapomniana, zaniedbana i niedoceniana (w sensie handlowym, politycznym i strategicznym).

Irak: przesiedlenia

Z danych pochodz─ůcych z 2002 r. wynika, i┼╝ w Iraku ┼╝y┼éo 700 tys. do 1 mln uchod┼║c├│w wewn─Ötrznych. Na p├│┼énocy kraju ich liczb─Ö szacowano na 600-800 tys., a na po┼éudniu i w centrum prawdopodobnie ┼╝y┼éo ok. 300 tys. os├│b przesiedlonych, w tym ok. 100 tys. Arab├│w zamieszkuj─ůcych niegdy┼Ť bagna mezopotamskie. Liczba IDP w Iraku jest najwy┼╝sza spo┼Ťr├│d wszystkich kraj├│w Bliskiego Wschodu. Prezentujemy pierwsz─ů cz─Ö┼Ť─ç tekstu po┼Ťwi─Öcon─ů wysiedleniom szyit├│w oraz tzw. Arab├│w z bagien, mieszkaj─ůcych w ┼Ťrodkowej i po┼éudniowej cz─Ö┼Ťci Iraku – m.in. na terenach, gdzie stacjonuj─ů polscy ┼╝o┼énierze. W nast─Öpnym numerze PULSU ┼ÜWIATA – druga cz─Ö┼Ť─ç tekstu po┼Ťwi─Öcona uchod┼║stwu wewn─Ötrznemu ludno┼Ťci kurdyjskiej.

Sebastião Salgado

Sebastião Salgado urodzi┼é si─Ö w Aimores, w brazylijskim stanie Minas Gerais – st─ůd te┼╝ wiele jego zdj─Ö─ç pochodzi w┼éa┼Ťnie z tego kraju i regionu (mimo, i┼╝ od lat Salgado mieszka w Pary┼╝u). Dosy─ç p├│┼║no zainteresowa┼é si─Ö fotografi─ů – dobiegaj─ůc trzydziestki, podczas s┼éu┼╝bowej podr├│┼╝y do Afryki, wstrz─ů┼Ťni─Öty zastan─ů tam sytuacj─ů, zacz─ů┼é fotografowa─ç. Wkr├│tce porzuci┼é posad─Ö ekonomisty, od 1975 r. fotografowa┼é dla agencji Gamma, a od 1979 r. dla Magnum. W latach 90. za┼éo┼╝y┼é w┼éasn─ů – Amazonas.

Voo Voo & Osjan

Z ko┼äcem roku 2004 do dobrych sklep├│w muzycznych trafi┼éy produkcje, kt├│rym „kulturalna strefa PULSU ┼ÜWIATA” mocno kibicuje i w roku 2005.



AktualnoÂci:
Japońskie fascynacje...
Koreańska awangarda ...
Akustyczna Marika...
Wszystkie wojny fotor...
Naga prawda o pilotac...

Kapela ze Wsi Warszawa

Kimar Studio

wypady.pl

Subnet Internet (C)2003