Puls Žwiata
Poniedzia│ek, 25 czerwca 2018www.puls-swiata.pl
Puls Žwiata


Raport: EuroKultura

Most na Wsch├│d: Serbia i Czarnog├│ra

Most na Wsch├│d: Ukraina

Pacyfizm

Wschodnia granica

DAGESTAN

KAMBOD┼╗A

TYBET

GWINEA BISSAU

Kultura z Afryki

Strefa Kultury:
Literatura

Teatr

Kino

Muzyka

Wystawa

Kanon

BIBLIOTEKA:
LINKI

KSIĄŻKI

DOKUMENTY

GALERIA FOTO

 
ZALOGUJ

lipiec 2005 Numer 3/2005 (13)


 NUMER lipiec 2005 W wakacyjnym wydaniu PULSU ┼ÜWIATA prezentujemy obszerny raport po┼Ťwi─Öcony kulturze w Europie. Jak korzystaj─ů z jej owoc├│w obywatele pa┼ästw Unii Europejskiej? Czy s─ů r├│┼╝nice mi─Ödzy „star─ů” a „now─ů” Europ─ů? Piszemy o kilku ciekawych przejawach tw├│rczo┼Ťci europejskiej. Francuska kinematografi─Ö tworz─ů nie tylko Catherine Deneuve, Jean Reno, Daniel Auteuil, Emmanuele Beart, Isabelle Adjani, Irene Jacob, Sophie Marceau i Juliette Binoche ale te┼╝ oryginalny system finansowania. Jej dorobek to nie tylko „Pi─ůty Element”, „Amelia” czy trylogia „Taxi”, ale te┼╝ szereg ambitnych film├│w dokumentalnych. Nie s─ů znane, bo nie „stoi za nimi” telewizja. Erwan Briand opowiada o trudno┼Ťciach niezale┼╝nych tw├│rc├│w, ale te┼╝ o sposobach na ich przezwyci─Ö┼╝enie, daj─ůc za przyk┼éad sw├│j ostatni dokument „Kobieta z g├│ry Ararat”. Czy Norwegia zostanie muzycznym centrum Europy? Jest z pewno┼Ťci─ů Mekk─ů dla fan├│w muzyki alternatywnej, skrajnych odmian rocka, a od niedawna tak┼╝e jazzu. Pozosta┼ämy w krainie fiord├│w. Åsne Seierstadt – rodaczka Wesseltofta i Molvaera – opowiada o kulisach powstania swojego bestsellera „Ksi─Ögarz z Kabulu”. Ten reporta┼╝ z ┼╝ycia tytu┼éowego ksi─Ögarza Su┼étana Chana i jego rodziny to spojrzenie na Afganistan wkr├│tce po obaleniu talib├│w z perspektywy codziennego ┼╝ycia samych Afga┼äczyk├│w. To r├│wnie┼╝ swoiste zderzenie cywilizacji. PULS ┼ÜWIATA jest patronem ksi─ů┼╝ki podobnie jak te┼╝ jubileuszowej p┼éyty Voo Voo „XX cz.1", kt├│rej nastrojowe brzmienie polecamy.

W ramach cyklu „Most na Wsch├│d” przenosimy si─Ö na Ba┼ékany. Serbia i Czarnog├│ra aspiruj─ů do cz┼éonkostwa w UE, maj─ů do pokonania jednak szereg przeszk├│d w postaci mrocznego dziedzictwa Slobodana Miloszevicia, trudno┼Ťci gospodarczych i mocno niestabilnej sytuacji politycznej. By─ç mo┼╝e zreszt─ů oba kraje do Unii wejd─ů osobno. Piszemy te┼╝ o cmentarzu Orl─ůt we Lwowie, kt├│ry k┼éad┼é si─Ö cieniem na stosunkach z Ukrain─ů. Dopiero polskie wsparcie dla pomara┼äczowej rewolucji prze┼éama┼éo impas. Aby zrozumie─ç o co tak naprawd─Ö toczy si─Ö sp├│r trzeba spojrze─ç na┼ä z perspektywy ukrai┼äskich mieszka┼äc├│w Lwowa.

W Londynie na skwerze przed budynkiem parlamentu Brian Haw od ponad czterech lat protestuje przeciwko wojnie, pocz─ůtkowo w Afganistanie, teraz w Iraku. Przed jego namiotem przewija si─Ö du┼╝o pacyfistycznie nastawionej m┼éodzie┼╝y. Czy zamachy 7 lipca zmieni─ů ich antywojenny zapa┼é? Czy nowe prawo antyterrorystyczne ograniczy wolno┼Ť─ç zgromadze┼ä? Na przeciwleg┼éym kra┼äcu Unii Europejskiej studenci z Brze┼Ťcia i Grodna nie protestuj─ů przeciwko wojnie. Tak jak tysi─ůce ukrai┼äskich, bia┼éoruskich i rosyjskich kobiet przewo┼╝─ů przez wschodni─ů granic─Ö Polski alkohol i papierosy. Drobny przemyt jest ┼║r├│d┼éem utrzymania dla wielu mieszka┼äc├│w zachodnich region├│w Ukrainy i Bia┼éorusi oraz obwodu kaliningradzkiego, ale tak┼╝e dla wielu Polak├│w ze ┼Ťciany wschodniej.

Dagestan to malownicza, wielonarodowa republika Federacji Rosyjskiej, kt├│ra graniczy z ogarni─Öt─ů wojn─ů Czeczeni─ů. Mieszka┼äcy przywykli do zamach├│w bombowych, mafijnych porachunk├│w i star─ç mi─Ödzy rosyjskim wojskiem, a islamskim podziemiem. Cho─ç wojna puka do ich drzwi to nie my┼Ťl─ů o niepodleg┼éo┼Ťci, a raczej o nap┼éywie rosyjskich turyst├│w. Kolejne zapomniane miejsce to Kambod┼╝a. Francis Ford Copolla w „Czasie Apokalipsy w┼éa┼Ťnie tu umie┼Ťci┼é conradowskie j─ůdro ciemno┼Ťci. W Phon Penh nawet jaszczurki przypominaj─ů o makabrycznym okresie rz─ůd├│w Czerwonych Khmer├│w. Gwinea Bissau mog┼éaby si─Ö sta─ç si─Ö rajem dla europejskich i ameryka┼äskich turyst├│w. W nadmorskiej stolicy mimo piaszczystych pla┼╝ nie ma jednak obsadzonych palmami bulwar├│w i kolorowych szyld├│w hoteli. S─ů za to wraki czo┼ég├│w i bieda-stragany, zza kt├│rych mieszka┼äcy miasta staraj─ů si─Ö sprzeda─ç cokolwiek komukolwiek, aby prze┼╝y─ç.

Rozmawiamy tak┼╝e z tybeta┼äskim lam─ů, administratorem szko┼éy i sieroci┼äca Bon Children’s Home w p├│┼énocnych Indiach. Jest to jedyna szko┼éa, kt├│ra kszta┼éci m┼éodych Tybeta┼äczyk├│w w tradycji religijnej bon. Dzi─Öki staraniom Fundacji Pomocy Dzieciom Tybetu NYATRI ju┼╝ wkr├│tce najzdolniejsi uczniowie b─Öd─ů mogli kontynuowa─ç nauk─Ö w Polsce. PULS ┼ÜWIATA otwiera┼é raport o kulturze europejskiej, a zamyka relacja z warszawskiego festiwalu po┼Ťwi─Öconego kulturze afryka┼äskiej, nad kt├│rym redakcja obj─Ö┼éa patronat. Maj─ůc stereotypowe wyobra┼╝enia na temat Afryki nie zdajemy sobie sprawy, ┼╝e w Burkina Faso powstaj─ů wybitne filmy, a w Mali dzia┼éa ┼Ťwietny teatr.

Redakcja PULSU ŚWIATA

SPIS TREŽCI:


Raport: EuroKultura

Dyskusja nad udzia┼éem pa┼ästwa w sferze kultury, pomoc─ů dla sztuki „wy┼╝szych lot├│w” i artyst├│w uznawanych za klasyk├│w wci─ů┼╝ trwa – i to nie tylko w Polsce. Z jednej strony ┼Ťrodowiska tw├│rc├│w domagaj─ů si─Ö ┼Ťrodk├│w na realizacj─Ö co bardziej ambitnych projekt├│w, z drugiej – liberalni publicy┼Ťci nawo┼éuj─ů do zdania si─Ö na si┼éy rynku. Nie czytamy – strasz─ů jedni, targi ksi─ů┼╝ki cieszy┼éy si─Ö nadzwyczajnym zainteresowaniem – donosz─ů inni. Ogl─ůdamy tylko ameryka┼äskie superprodukcje – a jednak europejska kinematografia co roku dostarcza kilka lub kilkana┼Ťcie warto┼Ťciowych tytu┼é├│w, niekoniecznie obliczonych na rynkowy sukces. Konflikt kultury obrazka z dziedzictwem Gutenberga trwa. Jak wi─Öc maj─ů si─Ö sprawy na Starym Kontynencie?

O komercyjnym i niekomercyjnym francuskim kinie oraz jego finansowaniu. W 1895 r. Francuzi, bracia Louis Jean i Auguste Marie Louis Lumiere uruchomili w Pary┼╝u pierwsze kino, w kt├│rym demonstrowali wynaleziony przez nich kinematograf. 19 marca 1895 r. Louis Lumiere nakr─Öci┼é za pomoc─ů kinematografu pierwszy film, o robotnikach wychodz─ůcych z fabryki ojca. Korzysta┼é przy tym z u┼╝ywanych do dzi┼Ť ta┼Ťm perforowanych, tyle ┼╝e wykonanych nie z celuloidu lecz ze specjalnego powlekanego papieru. Kolejnym francuskim osi─ůgni─Öciem by┼éo pokazanie przez braci Lumiere filmu na forum Towarzystwa dla Wspierania Przemys┼éu Krajowego. Tym samym po raz pierwszy zaprezentowali oni sw├│j wynalazek fachowcom.

Rozmowa z Åsne Seierstad, autork─ů "Ksi─Ögarza z Kabulu".

Bastionem rocka w Europie by┼éa w latach 70. i 80. Wielka Brytania. Wcze┼Ťniej ostoj─ů tw├│rc├│w piosenki autorskiej Francja. Dzi┼Ť muzyczne nisze wype┼énia z powodzeniem Skandynawia – a dla jazzman├│w, fan├│w muzyki alternatywnej i skrajnych odmian muzyki rockowej Mekk─ů staje si─Ö Norwegia.

3 czerwca 2005 r. do sklep├│w trafi┼éa nowa p┼éyta VOO VOO – „XX cz. 1”. To pierwsze z dw├│ch wydawnictw jubileuszowych. Ale uwaga: nie jest to ┼╝adna celebra, podsumowanie... To nie ┼╝adne „VOO VOO w pigu┼éce”!

Most na Wsch├│d: Serbia i Czarnog├│ra

Odk─ůd niemal┼╝e pi─Ö─ç lat temu Serbowie obalili re┼╝im Slobodana Miloszevicia, kraj zacz─ů┼é ┼╝y─ç nadziej─ů na powr├│t do normalno┼Ťci, integracj─Ö z Europ─ů i b┼éyskawiczny skok gospodarczy. Niestety, nie jest to jednak takie proste. Serbia i Czarnog├│ra to najm┼éodsze pa┼ästwo w Europie, oparte na w─ůt┼éych fundamentach. Trudno o normalno┼Ť─ç w kraju, w kt├│rym struktury w┼éadzy zosta┼éy przeplecione ze strukturami przest─Öpczymi, gdzie bohaterowie narodowi ostatnich lat s─ů jednocze┼Ťnie zbrodniarzami ┼Ťciganymi przez Trybuna┼é Haski. W pa┼ästwie, kt├│rego za chwil─Ö mo┼╝e nie by─ç, je┼Ťli Czarnog├│rcy zdecyduj─ů si─Ö na og┼éoszenie niepodleg┼éo┼Ťci. Europa r├│wnie┼╝ – przynajmniej wed┼éug samych Serb├│w – nie staje na wysoko┼Ťci zadania. Traktuje Serbi─Ö jak miejsce, w kt├│rym w ka┼╝dej niemal┼╝e chwili mo┼╝e ponownie doj┼Ť─ç do wojny. I patrz─ůc na wci─ů┼╝ nie rozwi─ůzany problem Kosowa, gdzie raz na kilka miesi─Öcy dochodzi do eskalacji przemocy; pami─Ötaj─ůc o zapowiedzianym przez Czarnog├│r─Ö referendum w sprawie niepodleg┼éo┼Ťci, kt├│re mo┼╝e po┼éo┼╝y─ç kres istnieniu „pi─ůtej Jugos┼éawii”; odnotowuj─ůc wreszcie niepokoje w zamieszkanej w du┼╝ej mierze przez W─Ögr├│w Wojwodinie – trudno si─Ö Brukseli dziwi─ç. B┼é─Ödne ko┼éo dope┼énione jest przez ub├│stwo, kt├│rego przez te pi─Ö─ç lat nie uda┼éo si─Ö zlikwidowa─ç. Z┼éa sytuacja wewn─Ötrzna, ch┼éodne reakcje Brukseli i niepewna przysz┼éo┼Ť─ç nie przyci─ůgaj─ů inwestor├│w i nie pozwalaj─ů rozwin─ů─ç skrzyde┼é serbskim przedsi─Öbiorcom. Tu nic nie jest proste.

Wsp├│lnota Pa┼ästwowa: Serbia i Czarnog├│ra (Dr┼żavna Zajednica: Srbija i Crna Gora), powsta┼éa 4 lutego 2003 r. na mocy porozumienia belgradzkiego, zawartego 15 marca 2002 r., pod naciskiem dyplomacji UE i Javiera Solany osobi┼Ťcie. Jej prezydentem zosta┼é Czarnog├│rzec Svetozar Marovi─ç. Przypomnienie tych fakt├│w i dat jest zasadne, poniewa┼╝ sp├│r o symboliczny pocz─ůtek nowego serbsko-czarnog├│rskiego pa┼ästwa zast─Öpuj─ůcego Jugos┼éawi─Ö, ma coraz wi─Öksze znaczenie.


Most na Wsch├│d: Ukraina

Trudna pamięć historyczna - Dlaczego Lwów sprzeciwiał się Orlętom

Pacyfizm

Uczniowie - K┼éadziemy si─Ö - krzyczy megafon. Nikt nie oponuje. Pada tam, gdzie stoi. Na chodnik, ulic─Ö. Przewa┼╝nie na ulic─Ö. Stara si─Ö jednak przybra─ç w miar─Ö wygodn─ů pozycj─Ö. Jakie┼Ť dziewczyny z u┼Ťmiechem na twarzach wpatruj─ů si─Ö w rozpi─Öte na parkanie has┼éo: "K┼éamiesz Blair, dzieci umieraj─ů".

Wschodnia granica

Kiedy pakujemy si─Ö do autobusu jest jeszcze ciemno. Wsp├│┼épasa┼╝erowie, prawie wy┼é─ůcznie kobiety, przysypiaj─ů na siedz─ůco. Musia┼éy wsta─ç bardzo wcze┼Ťnie, by si─Ö przygotowa─ç do podr├│┼╝y. P├│┼é godziny przed odjazdem wszystko ju┼╝ popakowane, a miejsca zaj─Öte. Jednak zbyt wielu baga┼╝y nie wida─ç, ot, jakie┼Ť pojedyncze torby. W ko┼äcu jeszcze dzi┼Ť wieczorem wszyscy wracaj─ů do dom├│w. Jedziemy do Polski, nie pierwszej m┼éodo┼Ťci autobus codziennie pokonuje tras─Ö przez granic─Ö tam i z powrotem.

DAGESTAN

Dagestan - rzadko odwiedzana, wieloetniczna republika Federacji Rosyjskiej, po┼éo┼╝ona na Kaukazie, nad Morzem Kaspijskim. Nie cieszy si─Ö dobr─ů s┼éaw─ů zapewne ze wzgl─Ödu na bliskie s─ůsiedztwo Czeczenii oraz seri─Ö porwa┼ä i zamach├│w, kt├│re ogarn─Ö┼éy t─Ö republik─Ö w latach dziewi─Ö─çdziesi─ůtych.

KAMBOD┼╗A

Dzisiaj Na marginesie le┼╝─ůcej na stoliku gazety Veasna narysowa┼é kilka tulejkowatych kszta┼ét├│w zako┼äczonych jakby uchem czy uchwytem. - Pu┼éapki na jaszczurki - wyja┼Ťni┼é, a ja kiwn─ů┼éem ze zrozumieniem g┼éow─ů.

TYBET

Z Geshe Nyima Dakpa Rinpoche administratorem szko┼éy i sieroci┼äca Bon Children`s Home rozmawiaj─ů Beata Oleksy i Micha┼é Missala.



GWINEA BISSAU

Gwinea Bissau - niewielkie, licz─ůce niewiele ponad 1,3 miliona mieszka┼äc├│w i prawie dziesi─Ö─ç razy mniejsze od Polski pa┼ästwo w Afryce Zachodniej, na wybrze┼╝u Oceanu Atlantyckiego. Kraj s┼éo┼äca, piaszczystych pla┼╝, tropikalnych wysp, obfituj─ůcych w ryby estuari├│w rzecznych, z oryginaln─ů afryka┼äsk─ů kultur─ů, spontanicznym "latynoskim" temperamentem i jednymi z ostatnich w tej cz─Ö┼Ťci Afryki dobrze zachowanymi fragmentami wilgotnych las├│w r├│wnikowych. Pa┼ästwo po┼éo┼╝one zaledwie par─Ö godzin lotu z Pary┼╝a czy Londynu, kt├│re mog┼éoby by─ç prawdziwym rajem dla europejskich turyst├│w. Zapewne by┼éoby, gdyby B├│g-Stw├│rca umie┼Ťci┼é je w jakiej┼Ť innej cz─Ö┼Ťci ┼Üwiata. Niestety nie by┼é tak ┼éaskawy - Gwinea Bissau le┼╝y w biednej "czarnej" Afryce. Dlatego gdy wje┼╝d┼╝amy do po┼éo┼╝onej na wybrze┼╝u stolicy pa┼ästwa - Bissau, nie witaj─ů nas obsadzone palmami bulwary, opalone twarze turyst├│w, kolorowe szyldy hoteli i ┼╝egluj─ůce w oddali jachty. Witaj─ů nas wraki czo┼ég├│w, obdrapane pokolonialne budynki i rz─Ödy bieda-stragan├│w, zza kt├│rych mieszka┼äcy miasta staraj─ů si─Ö sprzeda─ç cokolwiek komukolwiek, aby prze┼╝y─ç.

Kultura z Afryki

W czasie pokazu 10.05.05 w ursynowskim Domu Sztuki zaprezentowali┼Ťmy widzom pi─Ö─ç film├│w: dwa fabularne ("Samba Traor├ę", "Portret ton─ůcego cz┼éowieka"), dwa fabularyzowane dokumenty ("Ma┼éa sprzedawczyni S┼éo┼äca", "Ulica jest nasza") oraz jeden dokument ("Dzie┼ä, kt├│rego nigdy nie zapomn─Ö"). Naszym zamiarem by┼éo przedstawienie mo┼╝liwie r├│┼╝norodnego obrazu ┼╝ycia w Afryce i nurt├│w w kinie afryka┼äskim.

Niewiele dzi┼Ť w Polsce ┼Ťlad├│w po dawnym zainteresowaniu kultur─ů Afryki, kt├│re w latach sze┼Ť─çdziesi─ůtych, pobudzone procesem dekolonizacji, zdawa┼éo si─Ö si─Ögn─ů─ç zenitu. Kultura, sztuka, historia i zwyczaje Afryki zosta┼éy opisane i sklasyfikowane, a nast─Öpnie przygniecione postkolonialnymi problemami, kt├│re permanentnie wyniszczaj─ů kontynent. Czarny L─ůd zdaje si─Ö by─ç postrzeganym na zasadzie negatywu przy┼éo┼╝onego do "naszej" cywilizacji, wr─Öcz redukowanym do kondradowskiego j─ůdra ciemno┼Ťci. Tymczasem ┼╝ycie Afryki p┼éynie intensywnie we w ┼é a s n y m rytmie pulsuj─ůc r├│┼╝norodno┼Ťci─ů, w szczeg├│lno┼Ťci kulturow─ů, kt├│r─ů trudno dostrzec s┼éuchaj─ůc wiadomo┼Ťci czy ogl─ůdaj─ůc programy przyrodnicze. Angola jest jednym z tych kraj├│w, na temat kt├│rych wiedza w Polsce ogranicza si─Ö do strz─Öpkowych informacji o konflikcie wewn─Ötrznym czy chorobie Marburskiej. O kulturze tego kraju nie wiemy nic, podczas gdy, dla kontrastu, Angola┼äczycy doskonale znaj─ů serial Czterej pancerni i pies... Tym bardziej wyst─Öp zespo┼éu "Dancarte", jaki mia┼é miejsce 13 maja br. na deskach Teatru Dramatycznego w Warszawie by┼é zaskoczeniem dla polskiego widza.



AktualnoÂci:
Japońskie fascynacje...
Koreańska awangarda ...
Akustyczna Marika...
Wszystkie wojny fotor...
Naga prawda o pilotac...

Kapela ze Wsi Warszawa

Kimar Studio

wypady.pl

Subnet Internet (C)2003